شهر ذيقعده وارد شيراز شدند از جانب جناب ناظم الدوله جناب اجلال الملك را با چند يدك و كالسكهء مخصوص خودشان با سوار زياد به استقبال فرستادند تا يك فرسخى شهر ، در منزل خود جناب ناظم الدوله وارد شدند چند روز ميهمان ايشان بودند بعد به سمت طهران حركت نمودند .
ديگر آنكه گرانى در كازرون سرايت به شيراز هم كرده اغلب اجناس گران شده ، و هركدام از اجناس يك من پنج شاهى ده شاهى افزوده شده است ، بارندگى هم به اندازه شده ولى جميع حاصل از جو و گندم زردى زده و اين آفت بدتر از ملخ است ، كر ملخ هم اطراف شيراز زياد است و در حاصلها ريخته مشغول خوردن هستند ، ملخ دريايى هم خيلى آمده آنها هم كمى خرابى رسانيدهاند .
ديگر آنكه حضرات قشقايى دارنجان سياخ را غارت كردند ، اجلال الملك رفت به چاپارى كه مرتكبين را بدست بياورد ، بهادر خان پسر سهراب خان را گرفت آورد چند روزى او را حبس كردند بعد يك هزار و پانصد تومان پول از مشار اليه گرفته او را رها كردند .
ديگر آنكه ابواب جمعيهاى قوام الملك را به خودش واگذار كردند و تمسكات هذه السنه را هم گرفتند نيريز را علاوه به ايشان واگذار نمودند ، حكومت پسر فتح على خان نيريزى را چوب زده و حبس نمودند بواسطهء باقى مشار اليه و اغتشاش كردن در نيريز .
ديگر آنكه مؤيد الممالك پسر مرحوم مؤيد الملك كه دخترزادهء مرحوم صاحب ديوان بود تاول در گلويش زده بعد از دو روز فوت شد ، تخمينا بيست و دو سه سال داشت ، ناخوشى گلو درد در شيراز شيوع دارد .
ديگر آنكه اسعد السلطنه پسر مرحوم ايلخانى قشقايى آمد در تلگرافخانه بست نشست كه عمل باقى و تعديات خود را رفع نمايد ، چند روزى در بست بود بعد از طرف حكومت مشار اليه را اطمينان داده بيرون آوردند ، رفت به منزل خودش ، حال درصدد قرارومدار باقى پدرش است .
ديگر آنكه جمشيد خان ميرپنجه كه ملقب به اقتدار السلطان و حاكم بنادر و مدير گمركات فارس است وارد شده چند روزى در شيراز توقف كرده و در پانزدهم شهر ذيحجه به طرف بوشهر حركت كرد .
ديگر آنكه بواسطهء گرانى و ناخوشى شبها سر گذر و بازارها روضهخوانى مىكنند مگر خداوند رحم كند .
ديگر آنكه بيرونها به طريق سابق مغشوش است .
ديگر آنكه اجلال الملك كه ايلخانى قشقايى شده بود بنه و اسباب خود را حركت داده كه برود در قشقايى يك مرتبه بنهء او را رجعت به شيراز دادند چنين مذكور است كه حضرات قشقايى رفتهاند در تلگرافخانهء اصفهان عريضهء تلگرافى دادند كه ما اجلال الملك را نمىخواهيم ، از اين جهت حال رفتن اجلال الملك در ايل قشقايى موقوف شده .
ديگر آنكه از قرار مذكور مأخوذى جناب ناظم الدوله را راپرت به طهران دادهاند ، رئيس تلگرافخانهء شيراز مأمور است كه مأخوذى ايشان را دريافت كند يا آنكه كسى ديگر به جهت حكومت
وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 524
مساهمون: على اكبر سعيدى سيرجانى
ص٥٢٤