تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 431

مساهمون:

ص٤٣١
معوقهء سركار و الا ركن الدوله هستند كه بلكه حساب ايشان تمام شود و حركت كنند ، بدين واسطه كار حكومت خودشان مختل مانده است . ديگر آنكه اهل شهر شيراز بواسطهء بىبضاعتى و گرانى نان خيال دارند روز شنبه بيست و ششم دكاكين را ببندند و بلوا كنند ، تماما از قوام الملك هم برگشته‌اند هيچ ميل به بودن او و بستگان او در شيراز ندارند چونكه از روزيكه وارد شده نان هم گران شده ، اگرچه دخلى به قوام الملك ندارد ، بواسطهء ملخ‌خوارگى است كه شتوى اغلب بلوكات را از قبيل داراب و فسا و خفر و كوار و كربال و بعضى مزارعات مرودشت را ملخ گرفته و تمام كرده است ، واهمهء غريبى در مردم افتاده است ، بيشتر رعاياى اين بلوكات جلاى وطن كرده‌اند ، كار بر خلق شيراز و رعايا و ملاك خيلى تنگ شده است خصوصا بواسطهء نبودن پول سفيد در دست و پاى مردم و زياد شدن پول سياه كه تومانى يك قران با پول سفيد الان صرف دارد . از هر جهت بر خلق بيچاره سخت شده است . ديگر آنكه فسا و كازرون و ممسنى را به حاجى نصير الملك با پيشكارى داده‌اند ، بهبهان به نواب عبد الله ميرزا كه پارسال حاكم آباده بود واگذار شده ، به جهت ساير جاهاى ديگر هنوز ضابطى معين نشده ، عمل قشقايى هنوز معوق است و به كسى واگذار نشده است . حاجى نصر الله خان ايلخانى قشقايى مبالغى باقى دارد و شب و روز در سوال و جواب است . مورخهء روز جمعه سيم ماه ذيقعده الحرام سنه 1310 مطابق نوزدهم ماه مى مسيحى سنه 1893 .

از 4 ذيقعده 1310 مطابق 20 مى 1893

جناب نظام السلطنه مشغول نظم امورات و قرارومدار ماليات هستند . ديگر آنكه بشير نام بيات نوكر قوام الملك كه آدم كشته بود و در حضرت سيد علا الدين حسين بست بود به حكم حكومت دو روز آب و نان روى او بستند خودش بيرون آمد ، ورثهء مقتول او را گرفته بردند كه حاكم او را به قتل برساند ولى به بعضى ملاحظات او را قتل نكردند حبس نمودند . ديگر آنكه شخصى سارق از اهل ساوه خيلى شرير بوده است كه مردمان ساوه از دست او آسوده نبوده‌اند فرارا به شيراز آمده ، تلگرافا حكم شده بود كه او را گرفته بكشند ، جناب نظام السلطنه آن شخص را به محض ورود به شيراز گرفته سر بريدند . ديگر آنكه مآل كار بواسطهء تسعير نان خوب ديده نمىشود ، مردم شهر جرى شده‌اند ، در باطن هم محرك دارند . كار جنس امساله خيلى سخت است . ديگر آنكه نواب مهدى قلى ميرزا سهام الملك روز هيجدهم ماه ذيقعده وارد شيراز گرديد . ديگر آنكه بيگلربيگى مشغول نظم و قرارومدار ماليات اهل صنف مىباشد . ديگر آنكه قوام الملك بواسطهء ناخوشى در بصره از كازرون مجددا مراجعت كرده از راه ممسنى و سرحد به سمت طهران رفت . ديگر آنكه كم‌كم بيرونها نظمى گرفته است .