اعليحضرت همايونى به جهت سركار و الا به حاملى عطا الملك گماشتهء خود سركار و الا رسيده ، امروز كه بيست و ششم شهر حال است چهار ساعت به غروب مانده در تل سلام بالاى قرآن خلعتپوشان است و اندرون هم به همان ساعت وارد شهر خواهند شد ، خيلى جمعيت همراه دارند ، قريب نهصد قاطر و شتر زير بنه اندرون و زنهاى نوكر و بستگان ايشان است ، ارگ به جهت اندرون كم آمده است كه اغلب نوكران ديوانى را از خانههاى ديوانى بيرون كردهاند كه جاى اندرونها بشود .
ديگر آنكه از قراريكه اخبار متفرقه رسيده حسين خان بهارلو و رضا خان و بستگان ايشان دويست نفر سوار زبده شده و از خاك كرمان رفتهاند به سمت يزد ، عيال خود را در خاك كرمان سپردهاند . از قراريكه حاجى نصر الله خان ايلخانى به حكومت نوشته ابو الفتح خان حاكم سيرجان به ايلخانى نوشته كه " من هرچه كردم حسين خان و رضا خان اطمينان پيدا نكردند كه آنها را روانه كنم ، من اطراف آنها را گرفتهام شما هم با استعداد معجلا خود را برسانيد كه آنها را دستگير نماييد . از قرار نوشتهء حاجى نصر الله خان ايلخانى اگر راست نوشته باشد الان در خاك كرمان دور حسين خان و رضا خان را احاطه كردهاند .
ديگر آنكه چند روز است هوا را خوب سرد كرده است ، الحمد الله ناخوشى در شهر خيلى كم شده بلكه از قرار تقريرات حكما ديگر چيزى از اين ناخوشى باقى نيست ، ولى به كلى رفع نشده است كه اطمينان كلى حاصل شود ، در اصطهبانات و اطراف فسا هم كمتر شده است .
ديگر آنكه همان روز كه نواب مستطاب و الا ركن الدوله نشان اقدس را زيب خود كردند عصاى مرصعى هم به جهت ميرزا تقى خان وزير ايشان از طهران آوردهاند به مشار اليه مرحمت شد ، اشتباه است كه اين عصاى مرصع از جانب اعليحضرت همايونىست يا از خود سركار و الا ركن الدوله بوده است .
ديگر آنكه اين چند روز جناب امام جمعه و عطاء الملك كه تازه از طهران وارد شده مىخواهند ميانهء قوام الملك و حاجى نصير الملك را با سركار و الا ركن الدوله التيام بدهند كه قوام الملك را از مشهد به شيراز بخواهند ، ولى حاجى نصير الملك در اين امساله داخل كار نخواهد شد ، اگر التيام پيدا شود به جهت سال نو است آن هم با بودن اين حكومت .
ديگر آنكه حكم شده ايلخانى و فتح الملك مراجعت نمايند چونكه حسين خان و رضا خان رفتهاند در خاك بندر عباس ، اردو هم مراجعت به داراب كرده است . فتح الملك با سوار و سرباز در داراب توقف مىنمايد و ايلخانى مىرود به سمت فيروزآباد به جهت وصول ماليات قشقايى . از قرار مذكور ايلخانى قريب پنجاه هزار تومان باقى دارد .
ديگر آنكه سوارهاى قشقايى كه همراه ايلخانى بودهاند رفتهاند در خاك كرمان و دزدى كرده بودند ، چند نفر از آنها دستگير مىشوند و يك نفر از آنها كشته مىشود . از قرار مذكور خاك كرمان را هم خيلى مغشوش كردهاند .
ديگر آنكه امروز كه روز هيجدهم است تلگرافا از كازرون خبر رسيد كه به قدر پانصد نفر زن و مرد ريختهاند در تلگرافخانه و شكايت از حاكم دارند ، به حكومت اطلاع داده شده ولى
وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 421
مساهمون: على اكبر سعيدى سيرجانى
ص٤٢١