دارد ، پانزده هزار تومان به جهت پيشكش قوام الملكى از محمد رضا خان مىخواهند و سريع تلگراف شده كه اگر اين مبلغ را مىدهد لقب مال اوست و الا از مشار اليه گرفته خواهد شد ، ولى باطنا اينها همه به ميل جناب صاحب ديوان است كه از اينجا محرمانه مىنويسد و از آنجا تلگرافا حضرت و الا ظل السلطان تلگراف مىنمايند . بنقد جناب صاحب ديوان بواسطهء حركات جاهلانهء محمد رضا خان خيلى از مشار اليه رنجيدهاند و متصل ميل دارند كه صدمه به او وارد بيايد .
ديگر آنكه دو روز طرف عصرها برف زياد مىآمد و بادهاى بسيار تند و سخت كه اغلب درختهاى بزرگ را انداخت و بعض ديوارها را خراب كرد و تمام ميوهجات باغها را خراب و ضايع كرد ، خيلى ضرر به حاصل ترياك رسانيد .
ديگر آنكه جناب صاحب ديوان به جهت تعمير كاروانسراى ميان كتل چهار پنج روزه رفتند به آنجا كه بازديدى كرده مراجعت نمايند .
ديگر آنكه اسماعيل خان باصرى كه از خوانين باصرى بود در ميانهء دهبيد و خانهخوره با دزد برمىخورد چون خودش تنها بوده سارقين محض اينكه ( آنها را ) شناخته بوده سرش را مىبرند ، اسب و تفنگ و يراقش را پهلوى خودش گذارده مىروند . اين خبر به حكومت مىرسد ، سوار به اطراف فرستادهاند كه بلكه سارقين را بدست بياورند .
ديگر آنكه رعاياى سرچهان را از بست بيرون آوردند و عمل آنها را تمام كرده روانه نمودند .
ديگر آنكه بعضى از طايفهء عرب كه اجحاف و تعدى به آنها شده است سر مقبرهء مرحوم قوام رفته بست نشستهاند كه به عرض آنها برسند .
ديگر آنكه از قرار مذكور ميرزا حسين خان از اصفهان بايد اين دو روزه حركت نمايد ، كازرون و خشت و كمارج با بوشهر در ادارهء ميرزا حسين خان شد ، مشار اليه هم ميرزا يوسف را كه ضابط نيريز بود حاكم كازرون و خشت و كمارج كرده ، اين دو روزه روانه خواهد شد .
ديگر آنكه كار محمد رضا خان قوام الملك چندان سر و صورتى ندارد ، جناب صاحب ديوان نهايت رنجش را از مشار اليه پيدا كرده است و در باطن در صدد تخريب كار اوست .
ديگر آنكه جناب صاحب ديوان از ميان كتل مراجعت كردهاند ، بازديد و تعميرات آنجا را از قرار مذكور هزار و پانصد تومان برآورد كردهاند ، حال مىخواهند بنا و مصالح بفرستند كه شروع در تعميرات بشود .
ديگر آنكه مقرب الخاقان ميرزا حسين خان از اصفهان دو روز است بچاپارى حركت كرده است ، اين دو سه روزه وارد خواهد شد . ديگر آنكه حاجى فضلعلى خان نايب الحكومهء بوشهر از بوشهر مراجعت كرده وارد شيراز شد ، حال معلوم نيست كه بجاى مشار اليه كسى برود يا پس از ورود ميرزا حسين خان معين خواهد شد . ديگر آنكه جمال خان پسر حيدر خان دشتى كه قرار بود به شيراز بيايد دو روز است وارد شيراز شده است ولى هنوز معين نيست كه با او مىخواهند چه كنند . ديگر آنكه عمل قشقايى با داراب خان ايلبيگى شد ، تمسك سپرده ، اين دو سه روزه خلعت پوشيده مىرود .
وقايع اتفاقيه ( مجموعه گزارشهاى خفيه نويسان انگليس در ولايات جنوبى ايران از سال 1291 تا 1322 قمرى ) ( فارسى ) — صفحة 217
مساهمون: على اكبر سعيدى سيرجانى
ص٢١٧