تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى ) — صفحة 434

مساهمون:

ص٤٣٤
معاصر با سلطان محمد خدابنده و شاه عباس كبير كه در 940 ه ق در آفرين كنت در ناحيه ميانكال كه جزيره‌اى در ميان دو شعبه از رود زرافشان است ، متولد شد و در 4 رجب 1006 ه ق در سمرقند درگذشت و در مزار خواجه بهاء الدين نقشبند در بخارا به خاك سپرده شد . عبد الله خان مردى كاردان و كشوردار بود و اصلاحات فراوان كرد ، پلها و كاروانسراهاى زيادى ساخت . او اهل شعر بود و عوض غازى تخلص مىكرد . به نوشتهء مطربى سمرقندى : « چنين گويند كه از زمان چنگيز خان ، هيچ‌يك از سلاطين و خواقين ازبكيه را اين مقدار حشمت و جاه و مكنت و دستگاه ميسّر نبوده كه ملازمان او را حاصل گشته . » مطربى ماده تاريخ فوت او را چنين گفته :
فريدون زمان خاقان اعظم * به جنّت برد رخت استقامت شهنشاهى كه از فرط عدالت * جهان را كرد آبادان تمامت بسان مرغ در ماه رجب رفت * از اين محنت‌سراى پرملامت نشانى از قيامت ماتم اوست * به پيش ديدهء اهل سلامت چو جستم از خلايق سال فوتش * همه گفتند : « قايم شد قيامت »
حافظ تنيش نويسندهء ازبك كتابى تحت عنوان « شرفنامه شاهى » دربارهء قسمتى از تاريخ سلطنت او تا سال 996 ه ق نوشته كه بيشتر به نام « عبد الله‌نامه » معروف است . مؤلف تاريخ راقم به اشتباه تاريخ فوت او را 2 رجب 1008 ه ق ذكر مىكند . نك : تاريخ راقم ، صص 170 - 169 ؛ تذكرة الشعرا ، صص 139 - 133 ؛ تاريخ نظم و نثر ، ج 1 ، صص 488 - 487 و تذكره مقيم خانى ، ص 114 - 113 .
شرح
( 246 ) . كوقين : هزاره كوقين داخل ولايت ميانكال قرار دارد . ( 247 ) . مسجاى : نام ناحيه‌اى در تاجيكستان . ( 248 ) . از وى دو پسر به نامهاى محمود سلطان و پير محمد سلطان باقى ماند . نك : تاريخ راقم ، ص 202 . ( 249 ) . به گفتهء مؤلف تاريخ راقم رستم سلطان به حكم عبد المؤمن خان به قتل رسيد . نك : تاريخ راقم ، ص 202 .