تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى ) — صفحة 382

مساهمون:

ص٣٨٢
اقرباى تاج الدين در غمى بود و ظاهرا خواجه محمد پارسا ايشان را ديده بوده است . نك : رشحات عين الحيات ، ص 381 ؛ در تاريخ رشيدى ، ص 519 راجع به وى آمده است : « اين مولانا بابا از شركاء قريه بشاغر سمرقند است و رعايت او را پادشاه به حدى رسانيد كه وقتى ماوراء النهر را گرفت ، حكومت سمرقند و اوراتپه و چاپاره كوهستان را به دو تفويض فرموده بود . »
شرح
( 101 ) . اوراتپه : ما بين خوقند و سمرقند واقع شده و با سمرقند سه روز راه فاصله دارد . به گفتهء مؤلف سياحتنامهء درويش دروغين ، اوراتپه محلى است در بيست فرسخى خجند و بيست و دو فرسخى سمرقند . نك : سياحتنامهء درويش دروغين ، ص 59 و تاريخ بخارا و خوقند و كاشغر ، صص 153 - 152 . ( 102 ) . دروازه گازرستان ( گازران ) : به آن دروازهء خواجه احرار نيز گويند ، از دروازه‌هاى سمرقند . نك : قنديه و سمريه ، ص 150 . ( 103 ) . مدرسه الغ بيگ : اين مدرسه را الغ بيگ گوركانى شاهزادهء هنرمند و هنردوست تيمورى در سال 823 ه ق در وسط سمرقند بنا كرد و بسيارى از مزارع و قرى و مستغلات را بر آنها وقف گردانيد . ابو طاهر خواجه سمرقندى در اثر خود « سمريه » راجع به اين مدرسه مىنويسد : « اين مدرسه به درون شهر سمرقند قريب به درون شهر در ارگ عالى افتاده است . هيات كوه شكوهش سكون از استخوان بناى افلاك ربوده ، پيش طاق عظمت نشان رفعت توأمانش از گرانى زلزله در پشتى زمين افكنده . شرفات عالى درجاتش را استاد قدرت با مقرنس‌كارى ايوان كيوان به يك دستور بسته و كاشىهاى لاجوردين كاريش را نقاش قضا به انجم سيمين فلك طرح مداخل انداخته و اين مدرسهء عاليه دو آشيانه بوده است ، در هر رواقى يك حجره و در هر حجره دو شخص از اهل طلبه بوده است . در ايام خرابى سمرقند بعضى از حاكمان جماعهء اوزبكيه آشيانهء بالاى آن مدرسه را سركوب ارگ عالى گفته ويران كرده است . الحال يك آشيانه مىباشد . »