خانهها مرغوب شده است و هر فرنگى خانه اجاره مىنمايد بهترين مستغلّى است خانه داشتن در آنجا ، محض اين مطلب ، محرمانه با سركار آقا ميرزا شيخ على صحبت داشتم كه اگر به قيمت ارزانى ممكن شود ، يكى از خانههاى مرحوم نوّاب را براى مستغلّى به جهت سركار خان خواهم خريد . ايشان فرمودند :
« مىدانيد اين خانهها حرف دارد ، گذشته از آن ، طورى ساخته نشده است كه مطبوع طبايع فرنگىها باشد ، لكن اگر مايل باشيد ، من مضايقه ندارم خانهء خود را [ كه ] در كوچهء مقابل درب آهن سفارت است ، بفروشم . »
چون ايشان خانهء مرحوم ميرزا خانى را به هزار و دويست يا سيصد تومان خريدند و تخمينا هزار و پانصد تومان در آن خرج كردند و تعميرات عمارتى دادهاند و آنجا [ را ] به رييس راهآهن به ماهى بيست و پنج تومان اجاره دادهاند ، قطعه زمينى مقابل همين خانه هست ، اراده دارند يك عمارت ديگر بسازند و در آنجا ساكن شوند . خانهء سابق را هم كه عرصهء آن پانصد ذرع است و با اعيانى به پانصد تومان كسرى خريدند كه هركسى مىگفت مفت و ارزان خريدند . به موجب معاهدهاى كه به مخلص نمودند ، هزار تومان هم براى تعمير عمارت و ساختن حمّام و آبانبار و اتاق سالن و تبديلات ارسى و پنجره به درهاى فرنگى و غيره و غيره در آنجا خرج كردهاند و حالا دوسه ماه است كه رييس بانك ماهى سى تومان اجاره داده ، خودشان خانهء آقا احمد شيروانى را ، كه نزديك خانهء جناب مخبر الدّوله است ، اجاره كرده نشستهاند و در موقع فروش اين خانه كه واقعا خوب مستغلّى است و سركار ميرزا زين العابدين خان هم خيلى صلاح داشتهاند كه براى مستغلّى به جهت سركار خريده شود ، وكالت به مخلص خواهند داد كه آنچه خودم صلاح [ مى ] دانم پس از تحقيق بگيرم . ابدا حرفى نبوده عمل قطع و فصل شود . راهآهن هم در همين خيابان حاجى ظهير الدّوله كشيده خواهد شد . گويا به انگليس واگذار شده است .
اراضى اين محلّه روز به روز به افق ترقّى خواهد رفت . حال اگر مصلحت بدانيد اين خانه را به جهت سركار ابتياع كنم و دستورالعمل اين مطلب را به زودى مرقوم و ارسال فرماييد . رييس بانك [ بعد ] از اينكه در اين خانه نشسته ، از خود شصت هفتاد تومان خرج مطبخ و مبال و غيرهء اين خانه كرده است . سالى چهار پنج تومان وجه اجارهء آب براى اين خانه داده مىشود . قطعه زمينى هم منتهى اليه همان كوچهاى كه خانه واقع است ، بهعلاوه خريدهاند كه طويله ساختهشده . اراده داشتند كالسكه خانه
مراسلات طهران ( فارسى ) — صفحة 153
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی)
ص١٥٣