بازنشسته شدن در خراسان و آذربايجان رياست داشت . گمركىها او را « مدير » خطاب مىكردهاند برادر ديگر حبيب اللّه خان بود كه مديريت مدرسه تمدن را داشت و نيز برادرى داشتند بنام هدايت اللّه خان كه او نيز از صاحبمنصبان لايق گمرك بود و سه زبان ميدانست حتى زبان ارمنى را
( 30 ) سياهرود اسم محلى است كه پست گمركى داشته است .
( 31 ) بدرقه بىمانندى بوده كه اكثر مردم شهر حضور داشته و نطقهاى پرمغزى كردهاند ، از جمله شيخ سليم ضمن سخنرانيش قرآنى درآورده و آنها را بكلام خدا سوگند داده است كه نسبت به ملت و مملكت و مشروطيت خيانت نكنند . شگفتا ! از ايمان سابقين كه آنان از مقربين هستند .
( 32 ) انگجى از مجتهدين شناساى تبريز بود . و گرايش آزاديخواهانه داشته است ، در عصيان موقتى 1307 خورشيدى در تبريز براى نظام اجبارى ، با دولت درگيريهائى داشت و از تبريز دور رانده شد پس از چندى بازگشت .
( 33 ) در روزنامه « انجمن » ارگان مشروطهخواهان جريان قضيه به تفصيل آمد ، ميرزا جواد ناطق نطق غرائى كرده و جمعيت را گريانده است .
( 34 ) در تهران استقبال شايانى از برگزيدگان آذربايجان شد ، چنان كه مردى ميخواسته يكى از پسرانش را در جلوى پاى نمايندگان بعنوان قربانى سر ببرد كه مانع مىشوند . آن روز مستشار الدوله ايستادگى بس مردانهء بسود مشروطه در برابر مشير الدوله صدر اعظم كرده است .
( 35 ) نظام الملك از تهران براى حكومت آذربايجان اعزام شده بود كه 22 ماه مأموريتش طول كشيد ، بعد از او عبد الحسين ميرزا فرمانفرما بحكومت و
مجموعه آثار قلمى ثقة الاسلام شهيد تبريزى ( فارسى ) — صفحة 477
مساهمون: ميرزا على تبريزى ( شهيد )
ص٤٧٧