و عبادات ، و ما را در اين مقاله از تمام نكات شريعت سخنراندن مقصود نيست ، بلكه آنچه كه وجهه همت ما است گفتگو كردن است از اخلاقيات و بعضى سياسيات شريعت طاهره
1 - علم اخلاق - در قرآن عظيم الشأن در چندين آيه خداوند متعال امر ميفرمايد به محاسن اخلاق و خطاب بر پيغمبر خود فرموده
إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ
و در آيه ديگر ميفرمايد : . . .
. . . اى پيغمبر اگر سختدل بودى مردم از دورت متفرق شدى و باز در حق او ميفرمايد
« وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً »
يعنى درباره مومنين رحمكننده و در حق اصحاب آنحضرت مىفرمايد
« أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ »
يعنى سخت هستند بر كافرين و صاحب رحم و مروتند در ميان خودشان ، و نهى فرمود پيغمبر خود را از اينكه اصحاب صفه را كه ( جمعى از فقراء و پريشانحالان و مومنان بودند ) از محضر مبارك خود دور نمايد و به آنها به نظر نفرت نكرد ، بلكه امر فرمود كه چشم از ايشان برندارد و آنها را از خود دور نكند .
از خصائل آن حضرت است كه سوار الاغ بىپالان مىشد و گاهى بعضى اصحاب را با خود رديف مىفرمود و اطفال را بر دوش مبارك خود سوار مىكرد و با آنها بازى مىكرد و هميشه سايرين را بر نفس مبارك خود در خوراك و پوشاك مقدم ميداشت و لباس تن خود را درآورده بر فقرا و اصحاب خود عنايت ميكرد و خود برهنه ميماند ، خداوند نهى فرمود از اينكه انسان با تكبر در روى زمين راه برود و راه رفتن با حالت تكبر را منع فرموده جز در حالت جنگ .
مجملا وجه همت صاحب شريعت طاهره بر مراعات حال فقرا و بدستآوردن خاطر آنها است و به اين ملاحظه هست آنچه از صاحب شريعت روايت شده . . . دومى فرمودهاند انا الفقير جالس الفقير انا المسكين جالس المسكين - يعنى منم فقير و مسكين هستم كه با فقرا و مساكين همزانو مىشوم و در حديث قدسى است كه خداوند متعال