صحبت كرديم ، عمده غرضش از ملاقات بنده اخذ معلومات نجف بود . مىگفت وزارت امور خارجه از پطروسبورغ نوشته كه علماء نجف به مسلمين تبعهء روس فتوى دادهاند كه بر ضد دولت روس شركت نمايند و اين مطلب خيلى اهميت پيدا كرده حواس دولت را پريشان ساخته است . بفرمانفرماى قفقاز حكم شده خيلى مراقبت نمايند و تحقيق بكنند اين حكم اصل دارد يا نه ؟ فرمانفرما هم از كارگذار اطلاعات خواسته . بنده تكذيب كرده گفتم :
مكرر علماء نجف به اهالى ايران امر كردهاند ، با تبعهء دولت خارجه با كمال ملايمت رفتار كنند چطور مىشود كه مسلمين را بر ضد دولت روس بشورانند ، اين چقدر مضرات به حال امروزى ما دارد ، از كارگذار رفع اشتباه نمودم و بعوض در اصلاح خوبى و سلمطلبى و حفظ نزاكت بين آقايان نجف بيان كردم از بنده خواهش كرد نوشتهء در تكذيب اين شهرت . . . صادر كنم قبول كردم و دوباره خواهش كرد كه از نجف آوردن چون طول دارد نسخه از مرقومات ايشان در خصوص توصيهء تبعه خارجه از تبريز بخواهند . در زمان انقلاب چند فقره در اين باب حكم دادند از عكس آنها بايد در تبريز پيدا شود ، اگر حضرتعالى يكى از آنها را پيدا كرديد بجناب سردار همايون ارسال فرمائيد خيلى بموقع خواهد بود .
نامه شماره 97 - 8 محرم سال 1328 قمرى
بعد العنوان
لايحه چاپى در نجف اشرف را در 27 ذيحجه نزد مشهدى عباسقلى خيام ديده بودم در لف پاكتهاى شما هم ديروز رسيد امروز هم كه هفتم ماه بود در منبر در حالتى كه جمعيت فوق العاده بود خواندم . قبل از محرم لايحه از جانب هيئت علميه باسم بنده