و در آن روز خيلى سؤالها كردند و همه جواب فرمود و سخت [ 140 ] نالان بود ، خطبهاى مختصر كرد و وداع كرد و باز خانه شد ، و از آن روز باز مردمان عامه و بيگانگان ، روى مبارك سيد باز نديدند . چون بخفت ابو بكر و على و عباس و خويشان بر بالين او بودند . گفتند : يا رسول الله ! ترا كه شويد ؟ گفت : آن كس كه به من نزديكتر . گفتند : ترا كه به گور كند ؟ گفت : آن كس كه نزديكتر . گفتند : كفن تو از چيست ؟ گفت : از همين جامهء سفيد كه نماز در آن مىكردم . و فرمود كه چون مرا بشوييد و به كفن اندر پيچيد بر سر گور نهيد ، اول جبرئيل بيايد با ملائكه و بر من نماز كنند با گروه خود ، پس ميكائيل با گروه خود ، پس اسرافيل ، پس عزرائيل ، بعد از آن شما گروه گروه نماز كنيد و مرا هم در اين مقام كه خفتهام به گور كنيد و مرا بدرود كنيد تا روز قيامت ، و فرزندان شما را بگوييد كه من به صراط شما را ببينم و به سر حوض كوثر ، و به صراط نگذرم تا شما را بگذرانم .
اين سخن بفرمود و گران شد و ياران از خدمتش برخاستند و زنان به بالين او آمدند ، و زبانش گران شد ، زنان پنداشتند كه خشكى است ، قدرى روغن در بينى مباركش چكانيدند . چشم باز كرد و گفت : اين روغن كه ريخت ؟ هيچ زنى زهره نداشت كه گويد من كردم ، گفتند : عباس ريخت . عباس را بخواند و گفت : چرا آن روغن ريختى ؟ گفت :
زنان ريختند . گفت : چرا ريختند ؟ گفتند : گمان ما آن بود كه مگر خشكى است و هوش از تو بشده است . گفت : معاذ الله ! كه هرگز عقل از من زايل نشود اما پيش خداى مىشوم .
روز ديگر كه دوازدهم بود از ربيع الاول سال يازدهم از هجرت روز دوشنبه ، پيغمبر لختى سبكى در خود يافت ، برخاست ، دست مباركش گرفتند و به مسجد شد ، گفت تا بنگرم كه بعد از من صحابه نماز چگونه مىكنند . چون بيامد نماز مىكردند ، گفت :
الحمد لله تعالى كه بعد از من صحابه نماز مىكنند و به خانهء عايشه آمد و بخفت و مسواك خواست و مسواك كرد .
و ابو بكر چون نماز كرد گفتند كه پيغمبر به مسجد آمده بود ، و بيامد و ديد كه مسواك مىكرد ، گفت : الحمد لله . و چند روز بود تا ابو بكر به خانهء خود نرفته بود ، تا آن زمان يك لحظه به خانه رفت . زمانى ببود . پيغمبر سست شد . عايشه نشسته بود . پشت مبارك به عايشه بازكرد و عرق از پيشانى مباركش بگشاد و دهان مبارك بازكرد و جان پاك از تن مباركش رحلت كرد . صلوات الله على روحه فى الارواح و جسده فى الاجساد و على
مجمع الانساب ( فارسى ) — صفحة 191
مساهمون: مير هاشم محدث
ص١٩١