آمدن آن مرد از آن فراسوى شهر مشهود است .
3 ) رويارويى با كافران و منافقان
قرآن كريم ، گونهها و انواعى از رويارويى را به ما ارائه مىكند كه ميان پيامبر و يارانش ، از يك سو ، و كافران به دعوت او ، يا آن منافقان متظاهر به پذيرش دعوت وى ، از سوى ديگر ، كه با موضعگيرىها و رفتارهاى خودشان با آن دعوت دشمنى مىكنند ، صورت گرفته است .
اين رويارويىها ، به موازات ميزان موفقيّت پيامبر در دعوت ، وسعت اهداف او ، و ميزان مخالفت او با افكار و آداب و رسوم رايج در زمان دعوت ، شكلهاى گوناگون و وضعيّتهاى متفاوتى به خود مىگيرد . از طرفى نيز ، اين رويارويى يك پديدهء طبيعى است كه در نتيجهء كشمكش داير ميان طرز تفكّر جديد و هوادارانش با طرز تفكّر رايج در جامعه و طرفدارانش ، خود به خود ، پديدار مىگردد .
قرآن كريم ، هنگامى كه اين مطلب را در قصّهء حضرت موسى عليه السّلام ارائه مىكند ، مىخواهد بر اين پديدهء اجتماعى و سنّت تاريخى كشمكشهاى اجتماعى تأكيد كرده باشد ، و نيز بر اين كه مخالفتهايى كه با پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله صورت مىپذيرفت ، پديدهاى نو يا بدعتى در تاريخ بشر نبود ؛ بلكه نتيجهء طبيعى كشمكش فكرى و سياسى در جامعه بود . همچنين ، مىبينيم كه اين گونه پردازش مطلب ، در داستان حضرت موسى عليه السّلام ، وظايف سنگينى را نيز كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله در راه دعوت متحمّل مىشدهاند ، روشن مىگرداند ، و معلوم مىكند كه اين وظايف ، يك سلسله كارهاى معمولى و عادى نيستند كه هر انسانى بتواند آنها را بر عهده بگيرد و به انجام برساند . ارادهاى توانمند ، و عزمى جزم مىطلبد و تصميمى ريشهدار بر ادامهء راه دعوت . حتّى تا بدانجا كه در سختترين و ناسازگارترين ، و پر خشونتترين شرايط ، رسول خدا ، در خلال طىّ اين مراحل ، انواع عذابهاى روانى و جسمانى و خطرات گوناگون را براى هستى و شهرت و شخصيّت خويش به جان مىخرد ، و حتّى گاه كار به آنجا مىكشد كه در نتيجهء رويدادهاى دعوت ، شخص پيامبر در معرض قتل و ترور نيز قرار مىگيرد .
اين دردها و رنجها ، گاه به موجب مواضع آشكار و علنى دشمنان است ، و گاه ناشى از