آيات سورهء نازعات :
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ مُوسى . إِذْ ناداهُ رَبُّهُ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً . اذْهَبْ إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى . فَقُلْ هَلْ لَكَ إِلى أَنْ تَزَكَّى . وَ أَهْدِيَكَ إِلى رَبِّكَ فَتَخْشى . فَأَراهُ الْآيَةَ الْكُبْرى . فَكَذَّبَ وَ عَصى . ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعى ، فَحَشَرَ فَنادى ؛ فَقالَ : أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى . فَأَخَذَهُ اللَّهُ نَكالَ الْآخِرَةِ وَ الْأُولى
« 1 » .
اين فراز از داستان نيز با سياق كلّى آيات سورهاى كه در آن قرار گرفته است ، هماهنگ است . در سوره ، سخن از حشر و نشر است ، و قدرت خداوند سبحان بر اين كه با يك فشار ( زجرة ) ، حشر و نشر همهء مخلوقات را تحقّق بخشد .
داستان موسى و فرعون در اين سوره ، از دعوت موسى عليه السّلام نسبت به فرعون ، با آن همه قدرت دنيوى و تكبّر و تجبّر و بزرگى كه دارد ، به آنجا منتقل مىشود كه خداوند وى را به كيفر و عقوبت دنيوى و اخروى رسانده است . اين انتقال ، همان سرعت و قدرت حشر و نشر را در ذهن ما تصوير مىكند . به همين جهت ، مىبينيم كه قرآن كريم پس از ارائهء اين تصوير واقعى از قدرت خداوند ، به استدلال بر اين حقيقت ، در پرتو دلايل وجدانى و بديهى مىرود :
أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ ، بَناها . رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها وَ أَغْطَشَ لَيْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها . وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها . أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها وَ الْجِبالَ أَرْساها
« 2 » .
ب ) مطالعهء داستان حضرت موسى عليه السّلام در قرآن بر حسب توالى تاريخى « 3 » اسرائيليان در جامعهء مصر
با مهاجرت حضرت يوسف عليه السّلام و هجرت پدر ايشان حضرت يعقوب عليه السّلام و ديگر فرزندان و نوادگانش به مصر ، زندگى اسرائيليان در جامعهء مصرى آغاز گرديد . چندى پيش از ولادت حضرت موسى عليه السّلام ، سلسلهء فراعنه ، اسرائيليان را سخت تحت فشار قرار داده بودند .
فشار و خفقان به جايى رسيده بود كه فراعنه تصميم به سر بريدن پسران اسرائيليان و زنده
هامش
( 1 ) نازعات / 15 - 25
( 2 ) نازعات / 27 - 32
( 3 ) از رويدادهاى داستان ، به همان ميزان كه قرآن كريم آورده است ، ما نيز يادآور مىشويم .