تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فهرس التواريخ ( فارسى ) — صفحة 470

مساهمون:

ص٤٧٠
مفوض آمد . سليمان خان دنبلى به حكومت تربت حيدريه مفتخر شد . فوج افشار به يوسف خان سرهنگ محول آمد . سامى افندى سفير دولت روم از جانب سلطان عبد المجيد خان خداوندگار روم به تهنيت سلطنت پادشاه جم جاه ايران آمده در خانهء عبد الحسين خان منزل گرفت . حسب الامر امير كبير اتابك اعظم و صدر معظم مقرر شد كه در هرشهرى از شهرهاى ايران در سر كوچه‌ها و محلات عمارتى شايسته به‌جهت سربازان دولت ابد مدت ساخته شود . در اندك روزگارى سربازخانهء بسيار در دار الخلافه و ساير بلاد عمارت يافت و فى الواقع مزيد آبادى و رونق شهرها شد . عمارات پادشاهى را از باغ و غيره تغيير داده به‌مراتب شايسته‌تر از قانون و بناى اول ساختند و وسعت و زينت آنها را افزودند . به ساختن بازارى جديد و كاروانسرايى سديد اشارت رفت و معماران بدان پرداختند و قرار اين امر در يك ماه از نوروز گذشته شد و در رمضان همان سال به اتمام رسيد و آن سرايى است بزرگ در وسط معمورهء شهر طهران كه فضاى وسيع مشتمل بر بيوتات و خلوات و حوضها و باغچه‌ها دارد و سيصد و سى و شش حجرهء تحتانى و فوقانى و از سه رسته بازار كه مشتمل است بر دكاكين بسيار به سراى مذكوره راه دارد و تفصيل آن در اين مختصر نمىگنجد و آن را « سراى اتابكيه » نام است و از جمله بدايع بناهاى ايام باشد . هم در اين سال سعادت منوال مقرر آمد كه در اطراف بلاد چاپارخانه و اسكدار « 1 » مقرر دارند و اسبهاى متعدده در هريك بگذارند كه هركسى را حاجت به فرستادن نوشته و فرستاده به شهرى شود اصلا تعطيل و تعويق نبيند و از قرار فرسخى پانصد دينار اجرت و كرايه معين آمد و هركه خواهد در كمال سهولت به آذربايجان و خراسان و رشت و مازندران و استراباد و كرمانشهان عبور كند و بازآيد . و مقرر شد كه روزنامهء امورات بلاد بعيد و قريب از اخبار و غيره به طبع درآوردند و متداول و شايع سازند كه همه‌كس از امورات اتفاقيه « 2 » اطلاع كامل به‌هم رساند . و چهارده فوج از افواج قاهره هميشه به‌جهت قراولى و رجوع خدمات ملكى در
هامش
( 1 ) - اسكدار به‌معناى پيك‌سوار . ( 2 ) - منظور روزنامهء وقايع اتفاقيه است كه در دوران امير كبير ايجاد شد . براى نحوهء انتشار و تحولات اين روزنامه رجوع شود به « امير كبير و ايران » از فريدون آدميت .