دار الخلافهء رى گرديده در شب بيست و دويم شهر ذيقعده مجددا جلوسى مبارك و ميمون اتفاق افتاد و از فر وجود شاه جوان جوانبخت ، تاج و تخت پادشاهى را زينتى تازه و زيبى بىاندازه روى داد و منصب عظيم صدارت و امارت اعظم را به جناب ميرزا محمد تقى خان وزير نظام سابق كه به همه مراتب و مناصب درخور و لايق بود مرحمت فرمود و آن جناب را « صدر معظم » و « اتابك اعظم » و « امير كبير » لقب داد و به رتقوفتق امور ملكى و مملكتى و عزل و نصب حكام و تنظيم عساكر و افواج نظام دست تصرف برگشاد و به اندك روزى ايران ويران را آباد و دولت بىنظام را نظامى تازه داد و قوانين شايستهء نيكو نهاد . هم از عرض راه آن امير والاجاه به انتظام امورات مملكت و سپاه پرداخت . چون محبعلى خان ماكويى حاكم كرمانشاهان در توقف آن ولايت متردد شده بىحكم اولياى دولت جاويد عدت از شهر بيرون آمد و شهر را بىحاكم گذاشته لهذا از عرض راه به حكم حضرت پادشاه جم جاه - خلد اللّه ملكه - نواب اميرزاده فيروز ميرزا به حكومت كرمانشاهان مأمور و روانه شد . و چون در غيبت شهريار كامكار الناصر لدين اللّه سلطان ناصر الدين شاه - خلد اللّه ملكه - امناى دولت از خزينهء مباركه مبلغ هفتاد هزار تومان تنخواه نقد برداشته به مقررى و مرسومات سپاهيان دادند اين معنى نيز خلاف راى بيضاضياى حضرت پادشاه گيتى پناه بود امراى جمهوريه را از اين قبيل تصرفات ممانعت و تهديد فرمودند .
در روز ورود موكب فيروزى كوكب همايون اعلى شاهزادگان و امراء و امناى دولت به شرف ركاببوسى مشرف شدند و در منزل يافت آباد نواب اميرزاده خانلر ميرزا حاكم سابق دار المرز مأمور به حكومت بروجرد شده مخلع و مرخص شد و نواب مهديقلى ميرزا برادر او و فرزند ارجمند نواب نايب السلطنهء مغفور به ايالت مازندران مفتخر شد .
و چون حسين خان مقدم آجودان باشى قديم و نظام الدولهء جديد كه حاكم مملكت فارس بود از غوغاى شيرازيان به حصن ارگ كريم خان متحصن و بعد از صاحب اختيارى بىاختيار بود نواب اميرزادهء معظم بهرام ميرزا عم اكرم به فرمانروائى فارس اختصاص يافت ، و محمد على خان قشقايى ايلخانى فارس كه قرب ده سال در دار الخلافهء طهران ملتزم ركاب خاقان جنت مكان بود براى نظم امورات ايلات فارس مرخص و روانهء شيراز گرديد ، و ميرزا فضل اللّه نصير الملك على آبادى به وزارت فارس مخصوص آمد .
ميرزا نبى خان امير ديوان كه حاكم اصفهان بود احضار به حضور حضرت شهريار گردون
فهرس التواريخ ( فارسى ) — صفحة 464
مساهمون: رضا قليخان هدايت
ص٤٦٤