و در اين سال حبيب اللّه خان امير توپخانهء دولت ايران به حكم پادشاه غازى محمد شاه قاجار به حكومت كرمان مفتخر شد و عزم بلوچستان كرد . مهر دل خان برادر كوچك كيندل خان را كه حدود كرمان بود با يكصد سوار افغان با خود برده خدمتها كرد و بعد از فرار دوستمحمد خان از بخارا و غلبهء افواج انگليسيه در آن حدود مردم افغان با يكديگر معاهده كرده با محمد اكبر خان پسر و دوستمحمد خان متفق شده و شبى شبيخون بر اردوى افواج و سپاهى انگليس برده چون بىخبر بودند و افاغنه در ميانهء قلعه و آذوقه وارد و حايل شدند ، افواج انگليس مغلوب آمدند ، قريب سى هزار نفر از عساكر انگليس و هندى به قتل آمدند « 1 » و امير دوستمحمد خان كابل و غزنين و آن نواحى را صاحب شد .
سال هزار و دويست و پنجاه و هشتم
كيندل خان افغان بعد از مرخصى از شهريار ايران پادشاه جم جاه محمد شاه غازى در شهر ذيقعدة الحرام به قندهار رفته قوت گرفت .
و در اين سال از دولت روميه نجيب پاشا به حكومت بغداد و سرعسكرى سپاه آن حدود مأمور شد . چون بعضى اسباب فراهم آمده بود اهالى كربلاى معلى و بعضى از رنود و اوباش خود سرى مىكردند لهذا پاشاى مذكور را در به دو حال به خاطر رسيد كه مهابتى و صلابتى به ظهور آورد . سپاهى بسيار فراهم كرده و به جمعى سركردگان سپرده به تخريب كربلا و تعذيب اهل آنجا مصمم شد . بعد از قلعه دارى اندك اهالى شهر به ستوه آمدند و لشكر خارج مسلط شدند و به شهر ريخته به قتل و غارت پرداختند و جمعى كثير را مقتول ساختند و نهب و غارت و خلاف ادب و جسارت بسيار بهوقوع انجاميد .
و هم در اين سال و يك طوريه پادشاه ذىجاه انگليس يكى از شاهزادگان نمسه را كه به لندن به سياحت آمده بود به شوهرى اختيار كرد « 2 » و از او فرزندى متولد شده و به
هامش
( 1 ) - دربارهء نهضت مردم افغان و كشتارى كه از انگليسيها كردند رجوع شود به « افغانستان در مسير تاريخ » تأليف محمد غبار صفحات 523 تا 573 و تاريخ وقايع و سوانح افغانستان تأليف عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه ( به كوشش ميرهاشم محدّث ، انتشارات امير كبير ، 1365 ش ) .
( 2 ) - منظور پرنس آلبرت است كه تا سال 1861 در حيات بود و در دوران بيست و يك سالهء ازدواج ، اين پرنس از ويكتوريا صاحب چهار پسر و پنج دختر شد .