هجدهم زيارت معصومه نموده « 1 » توپخانه و سپاه بزرگ را از راه جوشقان مأمور و در منزل مورچه خورت به ركاب مستطاب پيوستند . در چهارشنبه چهارم جمادى الثانى در باغ مباركهء سعادت آباد اصفهان نزول اجلال واقع گرديد .
نواب سيف الدوله به سردارى جناب آصف الدوله به تنبيه بختيارى رفت .
نواب فرمانفرماى فارس در سهشنبه دهم شرفياب شد و نواب محمد تقى ميرزا محصل ماليات چهار سالهء فارس و با فرمانفرما روانه گرديد .
و امين الدوله با هفت هزار سواره و پياده به تنقيح معاملات بختيارى در خارج از اصفهان متوقف آمد .
مزاج مبارك خاقان صاحبقران به ضعف و انحراف گرائيدن گرفت و مرض سل و دق به ظهور آمد . منجمين نيز وفات نايب السلطنهء مغفور را به سالى قبل از رحلت حضرت خاقان گوشزد نموده بودند . اين معنى نيز باعث يأس و افسردگى مزاج همايون آمده بود و در سال گذشته به تدارك اين سفر پرداخته در روضهء معصومه عليها السلام مرقدى به جهت خود بنياد نهاده و پنجاه من تربت مطهر از روضهء معصومه عليه السلام مرقدى به جهت خود بنياد نهاده و پنجاه من تربت مطهر از روضهء منور حضرت ابا عبد اللّه الحسين ( ع ) در آنجا آورده به امانت گذاشته بودند . الحاصل مبلغ شش هزار تومان به مصارف آن مضجع رسيده بود و اتمام يافته .
حضرت خاقان صاحبقران در روز پنجشنبه نوزدهم جمادى الثانى سه ساعت به غروب مانده در عمارت قزل اوطاق هفت دست سعادت آباد واقع در خارج شهر اصفهان از جامهء خواب برخاسته پس از اداى فريضه به پوشيدن قبا مشغول شدند . ضعفى بر مزاج مبارك وارد آمد . نشستند و تكيه بر آغا بهرام قراباغى كرده نفسى چند گسيخته كشيدند و آن آخرين نفس بود كه مرغ جان خلد آشيان از قفس تن رهايى يافت و به آشيانهء اصلى شتافت . شاهزادگان و امينان صبورى پيشه كردند و از فساد و فتنهء روزگار انديشه ، نعش مطهر را تغسيل نمودند و به فكر مصلحت كار افتادند .
نواب عبد اللّه ميرزا متخلص به دارا فى الفور فرار كرده به خمسه شتافت و نواب محمد رضا ميرزا به محلات رفته شرح حال به حاجى زين العابدين سياح شيروانى گفته و به امر او به جانب آذربايجان و حضور حضرت وليعهد كامكار نواب نايب السلطنه محمد
هامش
( 1 ) - در قم ترتيب مقبرهء خويش را داد . چون منجمين خاصه ميرزا محمد رضاى مجوس جديد الاسلام كرمانى « حكم صريح داده بود كه وفات نايب السلطنه به سالى قبل از رحلت خاقان اتفاق خواهد افتاد » .