حسينعلى خان معير الممالك خلف دوستعلى خان بسطامى « 1 » و سليمان خان افشار « 2 » به شرف مصاهرت حضرت خاقانى مفتخر شدند .
نواب خسرو ميرزا در آق دربند با تركمانان منازعتى كرده مظفر شد و او را به اغواى بعضى امراء غرورى در خاطر و هوائى در سر درافتاد . بىاذن نواب كامياب امجد اشرف و الا اميرزادهء اعظم محمد ميرزا والى خراسان و آذربايجان به طريق فرار با يك سوار به دار الخلافه آمده مورد قهر حضرت خاقان نكتهدان صاحبقران گرديد و بىعزت در خانهء عم خود ظل سلطان به كنجى خزيد .
ارستوف نامى فرستادهء ايمپراطور روس نيكولاى پاوليچ به تعزيت نواب غفران مآب نايب السلطنهء مغفور به دار الخلافه مأمور شد .
سال هزار و دويست و پنجاهم
در اواسط شهر محرم ارستوف به حضور حضرت خاقان صاحبقران دررسيد و به شرايط تعزيت قيام و اقدام ورزيد .
و نواب كامياب اميرزادهء اعظم محمد ميرزا از خراسان به حضور خاقان صاحبقران احضار شد .
و مزاج مبارك حضرت خاقان صاحبقران مانند سال پار از مرتبهء صحت انحراف يافت و مدت دو ماه به تب نوبه و ذات الجنب و ذات الصدر « 3 » و غيره و معالجات مشغول بودند ، و عموم خلق اضطراب حاصل كردند ، و اطراف مملكت انقلاب يافت ، و شوارع و طرق اختلال جست . بيست هزار تومان تنخواه اصفهان را در قهرود نطنز جماعت بختيارى غارت كردند و اموال تجار را دزدان سرقت نمودند . حضرت خاقان صاحبقران به
هامش
( 1 ) - فرزانه خانم دختر فتحعلى شاه زن حسينعلى خان معير الممالك شد . فرزانه خانم از بطن مشترى خانم شيرازى بود مادر محمد مهدى ميرزا و محمد امين ميرزا . مشترى خانم در موسيقى دستى توانا و در آواز پايهاى و الا داشت . اين زن همان است كه هروقت فتحعلى شاه عزم سفر مىكرد و چكمه و شلوار مىپوشيد او مىبايست آواز بخواند و در سفر آخر ، اين بيت خواند :تو سفر كردى و خوبان همه گيسو كندند * از فراق تو عجب سلسلهها برهم خوردو فتحعلى شاه بىاختيار گفت : انا لله و انا اليه راجعون !
( 2 ) - قيصر خانم به سليمان خان افشار داده شد . قيصر خانم خواهر جهانسوز ميرزا بود از بطن دختر حسينقلى خان بيگلربيگى اروميهاى . سليمان خان افشار « صاحب اختيار » لقب داشت .
( 3 ) - روضة الصفا : « ذات الجنب و ذات الصدر و بواسير اعظم آنها بود » .