گشته ، دهات بلوك بوانات را آب داده ، در نزديكى قدمگاه بوانات به آب چشمه پير كدو ، پيوسته ، چند ده ديگر ، از بوانات را آب داده ، به بلوك مروست رسيده ، دهات آن را آب داده در كوير مروست فرو رود .
رودخانهء پيچاب كوهگيلويه : آبش شيرين اندكى مايل به شورى است . آب چشمه ديلگان و چشمه نمك و چشمه سركرته به هم پيوسته ، از پيچاب ناحيه باوى كوهگيلويه گذشته رودخانه پيچاب شود و در نزديكى نازكان ناحيه بوير احمد كوهگيلويه ، به رودخانه سرفارياب ملحق شده رودخانه نازكان شود .
رودخانهء تاب « 1 » كوهگيلويه : آبش شيرين ، گويند از آب دجله بغداد گواراتر است ، آب چشمه منبى و آب اوسل در رود قلات ناحيه يوسفى كوهگيلويه بهم پيوسته ، در دامنه قلعه دز كوه به رودخانهء كلات آميخته رودخانه تاب شده ، از تنگ تكاب ناحيه حومه بهبهان مىگذرد در قديم در كناره شهر ارجان ، بندى بر اين رودخانه بسته ، دهات حومه بهبهان را آب مىداد و اكنون آن بند شكسته است و يك جانب رودخانه ديمى مانده است و دهات جانب ديگر را آب دهد ، پس آب چشمه قير و چشمههاى تشان حومه بهبهان به اين رودخانه آميخته ، بعد از چندين فرسخ كه از چم نظامى بگذرد [ و ] در « جايزان » رامهرمز چون به رودخانه ارمش آميزد ، رودخانه جايزان شود .
رودخانهء تلخ كوهگيلويه : آبش شيرين ، مايل به تلخى است ، از آب چشمه چرى برخاسته ، بعد از چندين فرسخ در چم ليشان رامهرمز به رودخانه اعلى و رودخانه زرد پيوسته ، رودخانه ديور شود .
رودخانهء تل خسروى كوهگيلويه : آبش شيرين و گواراست در قريهء ياسيج ناحيهء تل خسروى كوهگيلويه ، آب چشمه سراب تابه و رودخانه بشار به هم پيوسته ، رودخانه تل خسروى شود ، پس در قريه دراهان ناحيه بوير احمدى كوهگيلويه به رودخانه صالحان آميخته در قريه دو رود تل خسروى كوهگيلويه به رودخانه فلارد پيوسته رودخانه خرسان شود .
رودخانهء تنگ كرم فسا : آبش شيرين و گواراست ، از چشمه چهل چشمه تنگ كرم بلوك فسا برخاسته ، رودخانه تنگ كرم شود و در عموم سالها ، بعد از فرسخى خشك گردد و اگر چند سال پى در پى ترسال شود آب اين رودخانه دهات بلوك فسا را آب داده به رودخانه شور جهرم آميزد و در خاطر اين نگارندهء فارسنامه ناصرى است كه در سال 1248 تا 55 [ 12 ] آب اين رودخانه ناحيه بالا كوه و شيب كوه فسا را آب داده زيادتى به بلوك جهرم مىرفت ، پس اين رودخانه خشك رود گرديد و در سال 1302 و 3 [ 130 ] باز آب اين رودخانه طغيان نمود و كما فى السابق ، دهات را آب مىداد و اكنون كه نيمه ثور است از سال 1304 باز آب رودخانه كم گشته و شيبكوه بىآب مانده است و اهالى بلوك فسا نام اين رودخانه را « فسا خراب كن » گذاشتهاند براى آنكه در طغيان آب تمام كاريزهاى اين بلوك منهدم گردد و بعد از خشكى آب ، مدتى بايد زحمت كشيد تا كاريزى از نو ، احداث كنند .
هامش
( 1 ) . ( رود طاب از كوه جيلورود كه به حدود سپاهان است و به حد ميان خوزستان و پارس بگذرد و به درياى اعظم افتد و شهر ماهى روبان اندر ميان اين آب است بين دريا ) . حدود العالم ، ص 45 و 130 .