به مكه معظمه و مدينه طيبه مشرف گشته ، به عتبات عاليات آمده ، از طريق بصره وارد شيراز گرديد و نواب كريم خان او را پذيرائى بسزا فرمود ، خانهاى وسيع و منزلى رفيع در محله ميدان - شاه براى او بساخت و ما يحتاج او را پرداخت و حاجى معزى اليه به انواع كمالات آراسته بود ، خصوصا خط نسخ تعليق را خوش مىنوشت و خط سنگ مرمر قبر خواجه حافظ عليه الرحمه خط اوست و « تكيه حاجى آقاسى » در اين محله كه در اين چند سال به « تكيه نواب هندى » شهرت يافته است ، از بناهاى اوست و او را دو نفر پسر بود :
اول آنها نجابت اكتناه آقا محمد رضا جد اعلاى عالىجاه حاجى ميرزا محمد قلى است كه شرح حال او در محله سردزك گذشت . اين بيت از آقا محمد صادق ، « كوكب » تخلص « 1 » پسر آقا محمد رضاست :
جان برافشانم ترا چون از برابر بگذرى * رخ بپوشانى مرا چون از مقابل بگذرم
پسر دويم مرحوم حاجى آقاسى بگ « 2 » است : جناب مستطاب فضيلت شعار ، حكمت دثار ، اعلم فضلا و افضل علما ميرزا حسن على ، طبيب ، فقيه ، حكيم . صيت فضائلش به اقصى بلاد رسيد و جماعتى از بلاد بعيده شدرحال نموده ، به شيراز آمده ، از خدمتش مستفيض شدند و در حلقه درسش جماعتى از فضلا حاضر گشته ، كسب مراتب علميه را نمودند و مرحوم حاجى اكبر نواب در كتاب دلگشا فرموده است : كتب حكماى مشاء را از خدمت آن استاد بزرگوار استفاده نمودم و جناب ميرزاى معزى اليه در سال 1225 به رحمت ايزدى پيوست و از مآثر او كتاب حاشيه بر شرح علامه على الاطلاق مولانا قطب الدين شيرازى بر قانون طب حضرت شيخ - الرئيس ابو على سينا و حاشيه ديگر بر شرح قرشى كه تشريح قانون و فضيلت خود را در آن دو حاشيه ظاهر ساخته است .
و خلف الصدقش جناب مستطاب علامه زمان و نادرهء اوان ، مكمل كمالات ، متمم فضائل و سعادات ، مخزن جواهر اصناف حكم ، رابط مراتب حدوث به قدم ، اديب اريب ، مسيح ثانى ، مستخرج قانون معانى ، بقراط دوران ، جالينوس زمان ، ناظم ابيات لطيفه ، مبدع معانى بديعه ، افصح بلغا ، ابلغ فصحا ، مقله حدقه زمان ، ياقوت معدن عرفان ، محرر خطوط بر طبقات اوراق ، مقرر نقوش بر صفحات اطباق ، متمسك به لطف ربه الولى ميرزا سيد على حكمت دثار ، فقاهت - شعار ، طبابت آثار شاعر « نياز » تخلص مشهور به « خوشنويس » « 3 » . حكمتش ارسطو را شاد داشته ، فقهش علامه حلى را ياد آورده ، طبش روان جالينوس را تازه كرده ، صيت شعرش از شعرى گذشته ، خط شكسته را در درستى ، خط نسخ بر خطوط خوشنويسان كشيده ، در اخلاق حسنه اقتدا به اولياء نموده در سال 1197 متولد گرديد و مادر محترمهاش دختر ميرزا جانى عم حقيقى
هامش
( 1 ) . نواب در تذكره دلگشا مىنويسد : خط شكسته و نستعليق را خوش نوشتى و در نظر همتش سيم و زر چون خاك و خشتى بودى ، بعد از انقضاى دولت زنديه به سفر هندوستان رفت و اعتبارى كامل يافته بر مسند عدالت صدارت فرماندهان فرنگ نشست مثنوى هفت پيكر به نظم نظامى منظوم و مثنويات ديگر گفته . ( دانشمندان و سخنسرايان فارس ، ج 4 ، ص 252 ) .
( 2 ) . در متن : ( يك ) .
( 3 ) . ر ك : آثار العجم ، ص 545 .