صافى ضمير از روى آداب ملاحظه عرض بندگى نمودند كه اگر بيان واقعه در واقع چنين باشد يك نوع كارسازى نموده ، فتح اين ولايت را باز به وقت ديگر موقوف گذاشته ، بازگشت نمودن صواب مىنمايد . پس بنابر صوابديد مشورت دولتخواهان رأى مبارك امير صاحبقران به گشتن شده ، در ملاحظهء اصلاح كار بودند كه مسلمان قل نام از جماعت قپچاق كه آدم شنوندهء معتبر معروف و مشهور بود و نيز مشار اليه به علم سپاهيگرى به زال زر همسرى مىكرد ، مدتها به خدمت امير صاحبقران در سفر و در حضر در تعداد مبارزان معتبر صاحب اعتبار ذوى الاقتدار بود . در اين مورد قافيه را تنگ يافته ، به امراى دولتخانهء عالى رسانيد كه به درون ولايت خوقند مقدار پنج شش هزار خانهوار قپچاقى هستند كه به اين كمينه خويش و تبار مىباشند . همهء آنها به جنابعالى سر غلامى دارند ، امّا از روى لاعلاجى از اهل و عيال خودها گذر ناكرده به درون شهر قبل شده حساب برآمدن را نايافته ، حيران شده ، هرروزه به اين غلام كمترين خبر رسانيده ايستادهاند . اگر شمايان به خدمت جنابعالى عرض بندگى نموده معقول نماييد كه اين بنده را به طريقهء ايلچيگى رخصت نمايند ، به همين علاقه به خوقند درآمده ، نوعى كرده به كلانان ايلاتيهء قپچاق واخورده به آنها از دولتخانهء عالى وعده و وعيده كرده ، از هر امور راه كار نشان داده شود ، شايد كه به يمن دولت عالى ايلاتيهء مذكور از يك طرف ولايت در نصف از شب ويرانى نموده ، به ديوار قلعه رخنه انداخته يا از يك سو دروازه را دستگيرى كرده گشاده بدهند كه فتح البابى ميسّر شود .
امراى دولت اين معنى را به خدمت جنابعالى عرض بندگى نمودند . چنانچه كه اين تدبير موافق تقدير افتاده به جنابعالى معقول گرديد . بالأخير امير صاحبقران به سخن سحرپرداز آن فريفته شده ، بدين سبب به دست مسلمان قل رقعهء مرقوم نموده داده آن را به طريقهء ايلچيگى به پيش شير على خان روانه نمودند . مسلمان قل مذكور از جانب عالى رخصت يافته به درون شهر درآمده مكتوب را به دست شير على خان رسانيده گفت كه من به طريقهء تلبيس ايلچيگى به خدمت آمدم . بدانيد كه لشكر بيرونى بسيار بىسرانجام مىباشد . به اندك روز معاودت مىنمايد از بس كه پادشاه را بسيار خاطرپريشانى رويداد
ظفرنامه خسروى ( شرح حكمروايى سيد امير نصر الله بهادر سلطان بن حيدر بر بخارا وسمرقند ، 1277 - 1242 ه . ق ) ( فارسى ) — صفحة 197
مساهمون: مؤلف مجهول
ص١٩٧