65 خصومت پديد آمد اندر ميان * بر اشتر نشست عايشه آن زمان
بيامد بياراست پيكار و جنگ * دو رويه فگندند چندى خدنگ
نشاندند در نعش از آن چند تير « 1 » * برآمد ز اسلاميان زين نفير
چنين گفت با عايشه هركسى * كه : « در كار فتنه چه كوشى بسى
نبودت بس آن فتنه در بصره بود * كنون باز در فتنه خواهى فزود « 2 » »
70 به خاك بقيعش بر مادرش * از آن پس سپردند اندر خورش
زنش جعده ز آن پس [ برفت ] سوى شام « 3 » * كه يابد مگر از معاويه كام
معاويه از وى در آن كين كشيد * بَر اينگونه با وى سخن گستريد
تو با شوهرى چون حسن چون وفا * نكردى چه آزرم « 4 » دارى مرا
حسن را زنان بود بيش از شمار * ندادى بسىشان بَرِ خود قرار
75 همى خواستىشان و كردى رها * چنين بود عادت به گيتى ورا
ده و چار آمد ز تخمش پسر « 5 » * كمابيش ده دختران را شمر
به عمر خود او كرد حجّ بيست و پنج * پياده سپردى بسى ره به رنج
و ليكن به پيش اندرون بارگى * روان بودى او را بيكبارگى
به هيأت همانندهء مصطفى * به سيرت چو فرّخ پدر مرتضى
80 به دانش سرآمد در آن روزگار * ولى هم جهان جانِ او كرد خوار
نه شاهى بماندش نه جان در جهان * نه با تخم او داد جاىِ مهان
بلى مهترى در جهان جاودان * نَه ماند به نيكان و نَه با بَدان
هامش
( 1 ) ( ب 67 ) . در اصل : از آن جند ؟ ؟ ؟ .
( 2 ) ( ب 69 ) . در اصل : خواهى فرود .
( 3 ) ( ب 71 ) . در اصل : زنش جعده زان بس سوى شام .
( 4 ) ( ب 73 ) . در اصل : جون و حا ؛ آزرم - رعايت جانب كسى ، ملاحظه كسى را كردن .
( 5 ) ( ب 76 ) . تاريخ يعقوبى 2 / 159 : هشت فرزند ذكور ، بدين ترتيب : حسن بن حسن ، زيد ، عمر ، قاسم ، ابو بكر ، عبد الرحمان ، طلحه و عبيد اللّه و لغتنامه دهخدا ، يازده پسر و يك دختر آورده است . امّا آنچه مسلم است ، ابو بكر بن حسن در كربلا همراه عمش حسين بن على ( ع ) كشته شد ، مادرش كنيز بود و عبد اللّه بن عقبه غنوى او را كشت ، عبد اللّه بن حسن نيز كشته شد ، مادرش كنيز بود و حرملة بن كاهل تيرى بزد و او را كشت . قاسم بن حسن نيز كشته شد ، سعد بن عمرو بن نفيل ازدى او را كشت . حسن بن حسن صغير بود مادرش خوله بنت منظور بن زبّان بن سيّار الفزارى و عمر بن حسن بن على نيز صغير بود و كشته نشد .
( طبرى 7 / 3083 )