605 از آن پس برآورد بصرى فغان * به عثمان بر اى طلحه آمد زيان
از اين نزد مردم گمان اينچنين * كه طلحه يكى بود با جنگ و كين
به پا شخص عثمان ، بدانديش ، زود * سوى مزبله برد و خوارى نمود
سه روز و سه شب بود افتاده مرد * ورا كس نيارست تجهيز كرد
بنى امّيّه از على مرتضى * اجازت گرفتند و پنهان ورا
610 نكردند تجهيز و بىنعش شب * به خاكش سپردند ز بيمِ تعب
به همسايگىّ بقيعش مزار * بود ليك گورش بود آشكار « 1 »
در اسلام بود اوّلين فتنه اين * گشوده از اين شد درِ جنگ و كين
در آدينه بُد روز عيد غدير * كه افتاد اين فتنه از خيره خير
ز هجرى شده ساليان سى و پنج « 2 » * شد از فتنه جانِ جهان پُر ز رنج
615 بُدش عمر هشتاد و يك « 3 » آن زمان * ده و دو از آن مير بر مؤمنان
هامش
( 1 ) ( ب 611 - 608 ) . ابن بشير عابدى گويد : عثمان را سه روز انداخته بودند و دفن نمىكردند ، پس از آن حكيم بن حزام قرشى و جبير بن مطعم بن عدى با على ( ع ) دربارهء دفن وى سخن كردند . . . على اجازه داد . . . تنى چند از كسانش جنازه را بياوردند و مىخواستند به يكى از باغهاى مدينه برند كه آن را « حش كوكب » مىناميدند و يهودان مردگان خويش را آنجا دفن مىكردند . وقتى وى را ميان مردم آوردند ، تخت وى را سنگسار كردند . . . على قسمشان داد كه دست از او بدارند و چنان كردند . پس او را ببردند و در « حش كوكب » دفن كردند و چون معاوية بن ابى سفيان بر مردم تسلط يافت ، بگفت تا باغ را خراب كردند و آن را به بقيع پيوست و بگفت تا كسان ، مردگان خويش را به دور قبر عثمان دفن كردند تا به قبور مسلمانان پيوست . ( طبرى 6 / 2314 )
در تاريخ يعقوبى 2 / 73 آمده است : سه روز بود كه به خاك سپرده نشد و دفن او به دست حكيم بن حزام و جبير بن مطعم و حويطب بن عبد العزى و پسرش عمرو بن عثمان انجام يافت و شبانه در مدينه در جايى معروف به « حشّ كوكب » دفن شد و اين چهار نفر بر او نماز خواندند و به قولى كسى بر او نماز نخواند و به قولى يكى از چهار نفر بر او نماز گزارد .
( 2 ) ( ب 614 ) . در اين باب اختلاف كردهاند ، اتفاق هست كه در ماه ذى الحجه بود ، بعضىها گفتهاند هيجده روز رفته از ذى الحجه سال سى و ششم هجرت بود . امّا بيشتر عقيده دارند كه هيجده روز رفته از ذى الحجه سال سى و پنجم كشته شد . ( طبرى 6 / 2317 )
( 3 ) ( ب 615 ) . گذشتگان در اين باب اختلاف كردهاند ، مدت عمر ، وى هشتاد و دو سال و اين را از محمد بن عمران روايت كردهاند . بعضى ديگر گفتهاند ، وقتى كه كشته شد ، نود سال يا هشتاد و هشت سال داشت و اين را از قتاده روايت كردهاند . هشام بن محمّد ، هفتاد و پنج سال و ابو حارثه و ابو عثمان شصت و سه سال و بعضى -