معروف اين شهر به نظر مىآيد مثلا : ملك قطب الدين يوسف تمرانى ، ملك سيف الدين مسعود تمران ، ملك تاج الدين تمران ، ملك ناصر الدين تمرانى از ملوك و سلاطين معروف سلطان غياث الدين محمد سام .
راجع بموقعيت جغرافى تمران همين قدر گفته مىتوانيم : كه از عبارات منهاج سراج ( از تمران به طرف غور باز آمده شد ) چنين بر مىآيد كه تمران خطهيى بود ما سواى غور ، يعنى از حدود غور در ان وقت بيرون بود ، و در جاى ديگر گويد : كه اين كاتب در شهور سنه ثمان عشر و ستمائة خدمت او ( ملك ناصر الدين ابو بكر ) را بولايت گزيو و تمران در يافت . و ازين عبارت هم ميتوان فهميد ، كه گزيو و تمران بهم نزديك ، و اقلابيك سوى غور بودند .
گزيو را اكنون گز و بكسرهء اول و فتحهء دوم تلفظ مىكنند ، و گزاب مىنويسند ، و در تشكيلات موجوده به حكومتى روزگان شمالى قندهار مربوط ، و بغرب اجرستان ( و جيرستان تاريخى ) واقع است ، بنابران گفته مىتوانيم ، كه تمران هم طرف جنوب شرق غور ، و در جنوب غرب غزنه واقع بود ، و مساكن كنونى قبايل تيمورى را كه به طرف غرب غور و اطراف غربى افغانستان است نمىتوان بطور قطع و يقين عبارت از تمران تاريخى شمرد ، چه تصريحات مؤرخين آن را به طرف شرقى غور اشارت مىكند .
در تاريخ سيفى هروى نيز رجال تمران مذكورند ، مانند حسن بزرگ تمرانى ( ص 73 ) و غيره . در بهار سال 1326 نويسندهء اين سطور را سفرى به صفحات جنوبى غور افتاد ، و ( گزيو ) و ( تمران ) و ( تمزان ) و ( كجران ) را ديدم ، درين مناطق كوهستانى و درههاى صعب المرور آثار و علايم ابنيهء كهن تاكنون نمايان است .
( گزيو ) در جنوب شرقى غور بين جبال شامخ بر دو كنار درياى هيرمند افتاده و شهر كهنه آن تاكنون پديدار است .
به طرف غرب گزيو يعنى در صفحات جنوبى غور ، والشتان ، و تمران و تمزان و كجران به يك سلسله مقارن مجراى درياى هيرمند واقعاند ، كه جبال شامخ اين مناطق را احاطه مىكند ، همهء اين نقاط عبارت از كوهسار و درههاى شاداب و پر جنگل و چشمهسار است ، و آثار بلاد قديمه و قلاع كهن در موارد متعدد به نظر ميآيد .
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى ) — صفحة 342
مساهمون: عبدالحى حبيبى
ص٣٤٢