( ر : 1 )
( 1 ) مؤلف كتاب
چون مؤلف كتاب يكى از نويسندگان معروف زبان پارسى و مؤرخين دانشمند خراسان است لازم ديدم ، كه شرح احوال و آثار وى را در آخر كتاب بنويسم ، و آنچه راجع بزندگانى مؤلف و دودمان وى در دست است ، يك جا فراهم سازم تا خوانندگان محترم را به تصفح و ورق گردانى نيازى نيفتد ، و مآثر و احوال اين دانشمند هم يك جا گرد آيد .
عناوين و مواد
نام مؤلف و پدر و دودمان وى - جوزجان مسكن اجداد مؤلف - دودمان امام عبد الخالق جوزجانى - پدر مؤلف - مادر مؤلف و اجداد مادرى وى - تاريخ تولد - مولد وى - سن طفولت و دانش آموزى - دورهء جوانى و تاهل - سفرهاى سياسى و رسالت وى بفراه و سيستان و قهستان - سفر هند و قضاى لشكر اچه و اهتمام مدرسه فيروزى - رسيدن مؤلف بحضور التتمش و رفتن بدهلى و مناصب آنجا - - قضا و ادارهء كل امور شرعى كاليور - ادارهء مدرسهء ناصريه - تقرر به قضاى كل هند - حمله بر مولينا و استعفاى وى - دو سال در لكهنوتى - اهتمام مدرسه ناصريه و توليت اوقاف دهلى - سفر اچه - نظم ناصرى نامه - رفتن ملتان - تقرر به قضاى ممالك و حكومت حضرت كرت دوم - لقب صدر جهانى - تقرر به قضاى كل هند كرت سوم - اواخر زندگانى و وفات و مدفن مولانا - برادر و همشيره و اولاد مؤلف - تحرير و تاليف طبقات ناصرى و مآثر ديگر مؤلف - مولانا در نظر تذكره نويسان و ارباب تصوف - نگاهى باشعار مولانا - مراجع و مآخذ وى - سماع و مشاهدات - اخلاق و روش تاريخنگارى مؤلف - مزاياى انشاى مؤلف و مقايسهء وى با قدماء .