تمام تر ( مى ) گريست و ميزاريد ، و مىگفت : خداوندا ! اگر دين محمدى و شريعت اسلام به حق است ، انصاف من از سرتاق بستان ، سه شبانه روز هم برين منوال ، بعد از اداء فرائض [ ( 1 ) ] ميزاريد و مىناليد ، و تضرع ميكرد ، تا روز چهارم سر تاق ملعون [ را ] بدان منزل كه [ ( 2 ) ] رسيده بود اجل در رسيد و حق تعالى درد شكم را بر وى موكل كرد ، و بدوزخ رفت .
و بعضى چنان روايت كردند : كه منكوخان چون سر تاق را [ بديد و ] آثار فتنه در جبين او مبرهن كرد [ ( 3 ) ] معتمدان مخفى فرستاد ، تا سر تاق ملعون را زهر دادند ، و بدوزخ رفت [ الحمد الله على ذلك ، و ثقات چنين ] روايت كردند ، چون سر تاق بدوزخ رفت ] بر كاخان [ مسلمان ] زن با تو را در نكاح [ ( 4 ) ] خود آورد ، و پانزده پسر ، و پسر پسر بود [ ند ] از پشت توشى خان [ ( 5 ) ] جمله بدوزخ رفتند ، و ممالك جمله در تصرف بركاخان آمد ، و به بركات مسلمانى ، تمام مملكت خفچاق و سقسين و بلغار و سقلاب [ ( 6 ) ] و روس [ ( 7 ) ] تا شرقى شمال روم و جند و خوارزم در تصرف او آمد .
و در تاريخ سنه و ثمان و خمسين و ستمائة ، كه اتمام اين تاريخ [ و ] طبقات است ، جماعت آيندگان از بلاد خراسان [ چنان ] نقل كردند ، كه چون منكو [ خان ] بدوزخ رفت ، در جملهء شهرهاء شرق و غرب و بلاد عجم و ما وراء النهر و خراسان خطبه بنام بركاخان [ ( 8 ) ] خواندند ، و خطاب او سلطان جلال الدين ابراهيم كردند ، و اللّه اعلم بالحقيقة [ ( 9 ) ] و هم درين سال يكى از اكابر عرب ، كه او را امام شمس الدين مغربى مىگويند ، از نزديك خود ، بوجه رسالت به خدمت [ درگاه ] جهان پناه سلطان سلاطين اسلام ناصر الدنيا و الدين خلد الله سلطانه فرستاده است و خدماتى كه لايق اين درگاه باشد ، در تحرير آورده ، و خود را در سلك اخلاص [ ( 10 ) ] اين جناب همايون جهان پناه منخرط گردانيد [ ه ] و اين سعادت او را از همهء دولتها شگرفتر است ، حق تعالى دولت پادشاه روى زمين را تا نهايت حد و امكان متضاعف [ ( 11 ) ]
هامش
[ ( 1 ) ] مط و مب : فرض
[ ( 2 ) ] مط و مب : منزلگه رسيد او را اجل در رسيد حق تعالى
[ ( 3 ) ] مط و مب : مرئى كرد
[ ( 4 ) ] مط و مب : در حباله
[ ( 5 ) ] اصل : توشخان ، مط و مب : ترشخان
[ ( 6 ) ] مط و مب : صقلاب
[ ( 7 ) ] مط و مب : و ورش ؟
[ ( 8 ) ] مط و مب :
بلكاخان
[ ( 9 ) ] در اين جا نسخهء مب ختم مىشود ، و سطور آينده ندارد -
[ ( 10 ) ] مط : سلك خدام اين -
[ ( 11 ) ] اصل : به تضاعف