حكايت
ثقات چنين روايت كردهاند : كه جغتاى ملعون مدام در ايذاء مسلمانان جد مىنمود ، و اسباب مىانگيخت ، تا بلاء و زحمتى بر اهل اسلام لاحق گردد ، و بقيهء مسلمانان را قلع كند ، و مستأصل گرداند ، چنانچه از مسلمانان به هيچ موضعى علامتى و بقيهيى نماند ، و در انتشار آن فتنه قصد و كوشش مىكرد ، و جماعت مغلان و ديگر نوينان و بهادران را بران ميداشت ، تا از مسلمانان كلماتى و حركاتى باوكتاى ميرسانيدند ، كه موجب زحمت و ضرر ( اهل ) اسلام ميبود ، و سبب قمع و هلاك ايشان ميشد ، تا وقتى كه يكى از رهبانان بتپرست كه به زبان تركان اين جماعت را توينان [ ( 1 ) ] ميگويند ، بران داشت ، تا پيش [ ( 2 ) ] اوكتاى آمد ، و گفت من چنگيزخان را در خواب ديدم ، مرا فرمان داده است تا به تو برسانم ، تو كه اوكتاى و پسر او نصب كردهء چنگيزخانى [ ( 3 ) ] ( به هيچ ) وجه آن فرمان را مهمل نه گذارى ! و از ان يسه [ ( 4 ) ] عدول و امتناع ( نه ) نمائى ! نبايد كه رضاى چنگيزخان در نيابى ! و آن فرمان آنست : كه چنگيزخان فرموده است ، كه مسلمان بسيار شده است [ ( 5 ) ] و بعاقبت بر افتادن ملك مغل از مسلما ( نا ) ن خواهد بود - اكنون مىبايد ،
هامش
[ ( 1 ) ] مط و مب : نونيان ، راورتى و اصل : توينان و اين صحيح است ، چه كشيشان بتپرست بودائى مغلى را بخشى و توين مىگفتند ( تاريخ استيلاى مغل از عباس قبال ص 86 ) و جمع آن توينان است بقول بار تولد توين تاكنون در منگوليا بر روحانيون بودائى اطلاق مىشود ، چنانچه عوفى گويد كه به زبان خطائى نيز چنين است ( تركستان 389 ) بلوشه در بين او يغور نيز همين كلمه را نشان داده و آن را مأخوذ از تپه سوينTAPASVINسنسكريت ميداند كه در پالى تپه سى شده است ( تاريخ مغل 2 و 313 ) .
[ ( 2 ) ] مط و مب : تا به نزديك اكتاى
[ ( 3 ) ] مط و مب : چنگيزخان
[ ( 4 ) ] مط و مب : و از ان پس
[ ( 5 ) ] مط : اند