قضا بقاضى عماد الدين محمد شفورقانى [ ( 1 ) ] حواله شد ، و نظام الملك مهذب الدين بر مملكت استيلاء ( تمام ) يافت ، كول بوجه اقطاع فرو گرفت و پيش از ان پيل و نوبت بر در سراى خود قايم كرده بود ، و جمله كارها از دست امراء ترك بيرون برده ، و خاطر امراء ترك از وى غبار تمام گرفت ، و امراء باتفاق در لشكرگاه ييش شهر بر صحراء حوض رانى [ ( 2 ) ] روز چهارشنبه دوم ماه جمادى الاولى سنه اربعين و ستمائة او را شهيد كردند . و اين كاتب را عزيمت سفر لكهنوتى ( در اين وقت ) مصمم شد . روز جمعه نهم ماه رجب سنه اربعين [ و ستمائة ] از دهلى نقل كرد ، و در خطهء بداون تاج الدين قتلق ، و دراوده قمر الدين قيران الطاف وافر نمودند ، حق تعالى هر دو را غريق غفران گرداناد و درين وقت طغان خان عز الدين طغرل ملك لكهنوتى با لشكر و كشتيها بحدود كرده آمد ، كاتب از اوده به دو پيوست ، و با او به لكهنوتى رفته شد . و روز يكشنبه هفتم [ ( 3 ) ] ماه ذى الحجه سنه اربعين و ستمائة ، بخطه لكهنوتى رسيد ، و فرزندان و اتباع همه دراوده بگذاشت ، و بعد از ان از لكهنوتى معتمدان فرستاده آمدند ، و اتباع را نقل كرده شد ، و ( از ) طغان خان لطف وافر و انعام بىشمار بدين داعى رسيد تقبل اللّه عنه [ ( 4 ) ] مدت دو سال در ان ديار [ ( 5 ) ] مقام افتاد ، و دران دو سال سلطان علاء الدين را در اطراف ممالك ، فتوح [ ( 6 ) ] بسيار بود ( و ) وزارت بعد از شهادت خواجه ( معظم ) مهذب ، بصدر الملك ( نجم الدين ابو بكر رسيد ، و امير حاجبى دار الملك ) به الغ [ ( 7 ) ] خان معظم خلدت دولته [ ( 8 ) ] مفوض گشت ، و اقطاع هانسى معين شد .
درين مدت غزاها بسنت رفت [ ( 9 ) ] ( و ) از هر طرف [ مال بسيار رسيد ]
هامش
[ ( 1 ) ] اصل و مط : شقورقانى يكى از مأخذهاى مط : سفودقانى . راورتى : شفورقانى .
و اين صحيح است ، چه شبرغان موجوده افغانى را پيشتر شبورغان مىنوشتند كه معرب آن شفورقان يا شبورقان بوده ( تقويم البلدان ) و اين شهر در 90 ميلى غرب بلخ واقع است ، و اصل اين نام شاپورگان خواهد بود
[ ( 2 ) ] در يكى از مآخذ خطى مط : رابى .
[ ( 3 ) ] راورتى و يكى از ماخذ مط : هفدهم .
[ ( 4 ) ] مط : منه
[ ( 5 ) ] مط : بلاد
[ ( 6 ) ] اصل : ممالك قنوج بسيار
[ ( 7 ) ] اين نام در نسخه اصل عموما الوخان است . و در مط و راورتى الغ خان . اما تسميه به الوخان تاكنون در پنبتونها مروج است .
ايليوت : دار الملك بالغ خان ؟ كه غلط خوانده شده و مقصد همان الغ خان است كه به سلطان بلبن شهرت يافت .
[ ( 8 ) ] مط : خلد اللّه دولته
[ ( 9 ) ] مط : كرد .