بر سنه احدى و سبعين و خمسمائه ( اهل سنقران عصيان آوردند و فساد بسيار كردند ، تا در شهور سنه اثنى و سبعين ) لشكر به طرف سنقران [ ( 1 ) ] برد ، و بيشتر ازيشان را بقتل رسانيد ، و چنان تقرير كردند : كه اكثر طايفهء سنقرانيان [ ( 2 ) ] ظاهرا ( آيت ) قرآن خوان بودهاند ، كه شهادت يافتند . اما چون فتنه و عصيان انگيخته بودند ، بضرورت بسياست ملكى كشته شدند ، و بعد ازين فتح ، سال ديگر سلطان معز الدين از راه اچه و ملتان به طرف نهرواله لشكر كشيد ، و راى نهرواله بهيمديو [ ( 3 ) ] بسال خورد بود ، اما حشم و پيل بسيار داشت . چون مصاف شد ، لشكر اسلام منهزم گشت ، و سلطان غازى بىمراد مراجعت كرد و اين حادثه در شهور سنه اربع و سبعين و خمسمائه بود ، و در شهور سنه خمس و سبعين و خمسمائه لشكر بجانب فرشور كشيد و فتح كرد ، بعد از ان به دو سال ديگر به طرف لوهور لشكر كشيد [ ( 4 ) ] ، چون كار دولت محموديان به آخر رسيده بود ، و قواعد دولت آن دودمان واهى شده ، خسرو ملك بطريق صلح پسر را و يك زنجير پيل به خدمت سلطان غازى فرستاد ، و آن حال در شهور سبع و سبعين و خمسمائه بود ، و ديگر سال كه [ شهور ] سنه ثمان ( و سبعين و خمسمائه ) شد [ ( 5 ) ] سلطان غازى لشكر به طرف ديول [ ( 6 ) ] برد ، و تمام آن بلاد كنار بحور را در ضبط آورد [ ( 7 ) ] ، و اموال بستد و مراجعت فرمود ، و در شهور ( سنه ) ثمانين [ ( 8 ) ] و خمسمائه لشكر به طرف لوهور آورد ، و جمله ولايت و آن ملك را نهب كرد و بوقت مراجعت حصار سيالكوت را عمارت فرمود ، و حسين خرميل را آنجا
هامش
[ ( 1 ) ] اصل : سقران . بعضى نسخ : شنفران . پ : سنقريان . راورتى : سنقران .
[ ( 2 ) ] اصل : سفراينان .
[ ( 3 ) ] اصل : بهيمديو . متن مط : بهسوديو . در نسخ ماخذ مط : بهيمديو متن راورتى . بهيمديو ، در برخى از نسخ راورتى : بهبوديو ، بهمديو . روضه الصفا اين نام را بهوج ديو مينويسد . در خلاصه التواريخ سجانراى :
بهيم ديو . اين نام بر مسكوكات شاهان گندها را به خط ناگرى بهيمه ديوهBhimaDivaاست ، اين شاهان در قرون اول اسلامى در ويهندكناراتك حكمرانى داشتند ( پتهان 110 ) اما اين بهيمه ديوه كه شاه نهرواله گجرات بود ، بهميه ديوه ثانى است ، كه از 1178 - 1241 م ( 574 - 639 ه ) زندگى داشت ( ايايوت 2 : 656 ) ( ر : 69 )
[ ( 4 ) ] مط : برد
[ ( 5 ) ] مط : بود
[ ( 6 ) ] ديول : همان ديبل معروفست كه بقول خلاصه التواريخ در صوبه تهته واقع و دار الحكومه آنجا بود ( ص 59 ) اين شهر در بين مورخان و جغرافيون عرب شهرت دارد و در حدود كراچى كنونى كاين بود .
[ ( 7 ) ] مط : كناره بحر را ضبط كرد
[ ( 8 ) ] اصل : ثمان .