تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى ) — صفحة 251

مساهمون:

ص٢٥١
سپهسالار و تأكيد امور قشون بسرافرازى مشار اليه صادر شد و به يك گل كمر الماس سرافراز آمد سواد آن دستخط در مآثر السلطان از مجلدات مرآة البلدان ضبط است . سنهء هزار و دويست و هشتاد ميرزا محمد خان سپهسالار با اردوى بزرگى مأمور بنظم سرحد استراباد شده كه اشرار آنجا را تنبيه نمايد و يك رأس اسب خاصه با زين و يراق مرصع به او مرحمت شد . سنهء هزار و دويست و هشتاد و يك كه ميرزا محمد خان سپهسالار در سفر استرآباد و گرگان خدمات نمايان كرده بود لهذا يك حلقه الماس بريليان براى او انفاذ شد . چون ميرزا محمد خان سپهسالار اترك و طاغيان تركمان گمش تپه را خراب كرد و آن صفحات را نظمى داد بطهران معاودت كرد باعطاى يك قطعه نشان اقدس و حمايل آن سرافراز شد و در سپهسالارى مخاطب بخطاب سپهسالار اعظم شد . درين سنه هزار و دويست و هشتاد و يك در ماه شوال سپهسالار اعظم صدارت كبرى يافت . عزل و نصب ، قبض و بسط امور داخله و خارجه بيد اقتدار و كف اختيار او درآمد و صورت دستخط جهانمطاع بندگان اعليحضرت اقدس ناصر الدين شاه روحنا فداه كه در صدارت و استقلال وزارت ميرزا محمد خان سپهسالار اعظم شرف صدور يافته در كتاب مآثر السلطان از مجلدات مرآت البلدان ضبط است چون مبناى اين كتاب بر اختصار است عين شرح آن درينجا نشايد ؛ تلخيص آن اينست كه وزارتخانه‌هاى سه‌گانه عسكريه و ماليه و خارجه كه ساير وزارتخانه‌ها منوط و مربوط باينهاست راجع بجناب سپهسالار اعظم شده بيك ثوب جبه ترمه دور مرواريد شمسهء مرصع سرافراز آمد و اين كار در بيست و چهارم شهر شوال واقع شد ، اگرچه در آن دستخط لفظ صدر اعظم ندارد لكن از خارج و داخل محقق است كه كار صدارت تعلق بميرزا محمد خان يافته و بلقب سپهسالار اعظم مخاطب شده است . حتما شرط نيست كه هركس صدارت دارد مخصوصا بلفظ صدر اعظم خوانده شود چنان كه قائم مقام و حاجى ميرزا آقاسى هم مخاطب به اين لفظ نشده لكن در نهايت اقتدار صدارت داشتند .