در سهشنبه شوال ، شاهنشاه غازى بديگر جهان خراميدند و مادهء تاريخ عربى و فارسى كه مرحوم شاهزاده « فرهاد ميرزاى معتمد الدوله » در وفات شاه ساختهاند محض سهولت ضبط تاريخ در اينجا نگارش ميرود ( العاقبه للمتقين ) ( محمد پادشاه در قصر جديد مرد ) و حاجى ، نه در سكرات موت و نه در نماز خواندن بنعش پادشاه جرئت حاضر شدن نكرد . امرا و وزرا كه هريك از حاجى زخم زبان داشتند بدربخانهء مهد عليا « 1 » و ستر كبرى اجتماع كردند و عزل حاجى را طلب نمودند . مهد عليا آنها را اميدوار ساخت و بعزل حاجى سخن راند . وزير مختار روس و انگليس بحمايت او كلمات زياد گفتند و تهديدات كردند و آخر جواب صواب شنيدند و عاجز ماندند حاجى محض وقايهء خود بمادر عباس ميرزاى « 2 » ملكآرا نامه كرد كه تا آمدن شاه جوانبخت از تبريز بايد عباس ميرزا ، بحراست طهران و دفع مردم
هامش
به حضور او اظهار اشتياق مىفرمودند ، تأخير و تعلل در آمدن نموده ، پادشاه بعد از مأيوسى از آمدن او دانستند كه زمان وصول به قرب حق تعالى نزديك رسيده ، زبان به تكرار كلمهء توحيد و شهادتين گشوده ، در شب دوشنبه چهار ساعت از شب گذشته ، جان پاك تسليم آفريدگار نمودند . . . قريب به - حالت احتضار حاجى ميرزا آقاسى وارد قصر شده و خدمتكاران او را از كيفيت مستحضر مىنمايند و حاجى بدون شرفيابى حضور ، سوار شده عود به عباس آباد مىنمايد . » تاريخ نو ، تأليف جهانگير ميرزا ص 314 .
( 1 ) - مهدعليا ، نامش ملك جهان خانم ملقب به مهدعليا ، مادر ناصر الدين شاه ، دختر قاسم خان اعتضاد الدولهء قاجار قوانلو و بيگم جان خانم دختر فتحعليشاه بود .
( بيگم جان خواهر صلبى و بطنى حسينعلى ميرزا فرمانفرما و حسنعلى ميرزا شجاع السلطنه است ) تولدش در سال 1220 قمرى اتفاق افتاده و در سال 1235 به عقد محمد ميرزا وليعهد درآمده .
فرزندان او پيش از ناصر الدينشاه همه مردند .
وفاتش در ششم ربيع الثانى سال 1290 در طهران اتفاق افتاد ( موقعى كه ناصر الدينشاه در فرنگ بود ) از محمد شاه دو فرزند داشت ، بزرگتر ناصر الدينشاه ( متولد در 6 صفر 1247 ) و ديگر ملكزاده عزت الدوله كه زن ميرزا تقى خان امير كبير شد ( متولد 1250 قمرى )
( 2 ) - عباس ميرزا ، پسر دوم محمد شاه ملقب به ملكآرا و نايب السلطنه ، و برادر كوچكتر ناصر الدين شاه است كه بتاريخ رجب 1255 قمرى تولد يافته ( 8 سال از ناصر الدين شاه كوچكتر بوده است ) . محمد شاه اين پسر را بقدرى دوست داشت كه نام پدر گرامى خود عباس ميرزا و لقب وى نايب السلطنه را به او داد .
موقعى كه محمد شاه در ( قصر محمديهء تجريش ) جان سپرد ، عباس ميرزا قريب به نه سال و ماه داشت و تحت للگى ( رضا قليخان هدايت ) كه به همين جهت او را ( للهباشى ) مىگفتند در طهران بسر مىبرد .