من آنوقتى كه پا اينجا نهادم ترك سر كردم . مرا خدا فرستاده است از براى بيدار كردن اهل ايران . بجز مرگ هيچچيز زبان مرا نمىبندد . حالا يك احمقى نگويد سيد ادعاى نبوت مىكند . خير ، بنده پيغمبر نيستم خداوند يك كلاغى را فرستاد براى تنبيه قابيل - فبعث اللّه غرابا يبحث فى الارض - .
اين حديث از امير المؤمنين است مىفرمايد : ظلم ثلثه ظلم لا يغفر و ظلم يغفر و ظلم لا يترك ؛ مىفرمايد ظلم بر سه قسم است . يك ظلمى هست كه خداوند نمىآمرزد ، و آن شرك به خداست :
إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ ؛ *
و يك ظلم است كه خداوند مىآمرزد ، و آن ظلم به نفس است كه اگر انسان توبه كند خداوند مىآمرزد ، و يك ظلم است كه خداوند هرگز نمىآمرزد و آن ظلم به غير است .
در تفسير اين آيهء شريفه :
إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ
« 1 » حضرت صادق مىفرمايد مرصاد قنطرهايست در پل صراط كه از آن قنطره نمىگذرد كسى كه به قدر جوى مظلمه به گردنش باشد .
علامه مجلسى در بحار نقل مىفرمايد از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام كه فرمود : من حبس حق المؤمن اقامه اللّه يوم القيمه خمسمائهء عام على رجليه و ينادى مناد من عند اللّه هذا الظالم الذى حبس من الناس حقهم ثم يؤمر به الى النار . هركس حبس كند حق مؤمنى را ، در روز قيامت پانصد سال بر روى دو پايش مىايستد و منادى ندا مىكند : اين است آن ظالمى كه حق خدايى را به صاحبش نمىرساند . بعد از آن حكم مىشود سرنگونش كنند به آتش جهنم . خداوند مى - فرمايد در سورهء يونس :
وَ لَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ ما فِي الْأَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهِ
« 2 » ظاهر مفادش اين است كه اگر ظالم در قيامت آنچه در روى زمين است مالك بود هراينه تمام را مىداد كه عذابش نكنند . در چند جاى قرآن است كه خداوند مىفرمايد يك سيرى در عالم بكنيد ، يك نظرى در تاريخ گذشتگان بكنيد ، ببينيد كه ظالمان عاقبت كارشان به كجا انجاميده است :
فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الظَّالِمِينَ . *
ايها الناس ، بدانيد هرمملكتى كه خراب شد به واسطهء رشوه بود ؛ هرمملكتى كه خراب شد به واسطهء ظلم بود ؛ هرسلطنتى كه بر باد رفت به واسطهء ظلم بود .
وَ لَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوا
« 3 » هرخانوادهاى كه سلطنت از دودمان آنها منقتل شد به واسطهء ظلم بود . هرطايفهاى كه ذليل شدند به واسطهء ظلم بود . هرملتى كه ذليل اجانب شدند به واسطهء ظلم بود . هرقومى كه قوميت و مليت خود را وداع كردند به واسطهء ظلم بود .
هرظالمى كه به هرمملكتى مسلط و فرمانفرما شد به واسطهء ظلم بود . بلى تعجب مكن از اين عرض بنده . اگر بواسطهء ظلم ماها نباشد ظالم بر ما مسلط نمىشود . خدا مىفرمايد
وَ كَذلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضاً
« 4 » پس تمام خرابى كارهاى ما به واسطهء ظلم است و تاما تماما بدون
هامش
( 1 ) - آيه 14 از سورة الفجر سورهء 89 .
( 2 ) - آيه 54 از سوره يونس سورهء 10 .
( 3 ) - آيه 13 از سورهء يونس سورهء 10 .
( 4 ) - آيهء 129 از سورة الانعام سورهء 6 .