در جزيرهء جاوه ، قرارداد بازرگانى بندد و از وى براى آزادى تجارت با مجمع الجزاير هند شرقى ، به سود كشتيهاى هلندى ، اجازهء مخصوص بگيرد .
از آن پس ، سوداگران هلندى كشتيهاى خود را پياپى به هند و جزاير جنوب شرقى آسيا فرستادند و شركتهاى بازرگانى متعدد تشكيل دادند و سرانجام اين شركتهاى كوچك متعدد به شركت هند شرقى هلند تبديل گرديد و اين امر چنان موجب تقويت نيروى دريائى هلنديها گرديد كه توانستند با ديگر ملل دريانورد و سوداگر اروپائى مثل انگليسها و پرتغاليها به رقابت بلكه به مبارزه برخيزند در سال 1011 ، هلنديها ناوگان پرتغاليها را در حوالى بنتام درهم شكستند و راه جزاير ملوك يا جزاير ادويه را به روى خود گشودند و در سال 1028 ه .
( 1619 م . ) جزيرهء جاوه را متصرف شدند و با تاويا ( جاكارتاى فعلى ) را مركز تجارت خويش قرار دادند و در سالهاى بعد نيز به تدريج ساير متصرفات پرتغاليان را از چنگ آنان بيرون آوردند .
هنگامى كه دولت ايران به كمك انگليسيان بر جزيرهء هرمز مستولى گرديد ، هلنديان نيز به بندر عباس راه يافتند و از سال 1032 ه . در آن شهر تجارتخانهاى باز كردند .
اندكى بعد سفيرى از جانب شركت هند شرقى هلند به دربار شاه عباس آمد ، به نام هوبرت ويسنيك . اين سفير در سال 1033 هجرى ( 1623 م . ) موفق شد كه قرارداد تجارتى مهمى با دولت ايران منعقد سازد و طبق اين قرارداد مزاياى فراوانى براى بازرگانان هلندى فراهم آورد . من جمله آزادى سفر در سراسر ايران و اختيار كامل در خريد و فروش هر گونه كالا و برخوردارى از معافيت در پرداخت عوارض مگر عوارض راهدارى و همچنين مصونيت مركز تجارت شركت هند شرقى در ايران در برابر مأمورين قضائى كشور ايران .
پس از عقد اين قرارداد ، به عنوان تشكر ، دولت هلند نامهاى به شهريار ايران فرستاد و شاه عباس كه در صدد جلب دوستى اين مردم سخت كوش دريا نورد در مقابل اسپانيائيهاى مغرور بود ، يكى از درباريان خود را به نام موسى بيك به هلند فرستاد و همراه وى نامهاى
شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى ) — صفحة 248
مساهمون: عبد الحسين نوائى
ص٢٤٨