تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى ) — صفحة 134

مساهمون:

ص١٣٤

سلطان مصطفى و سلطان مراد چهارم

مصطفى پسر سلطان محمد ثالث در سال 1001 ه متولد شده در هنگام سلطنت برادرش احمد در حدود دوازده سال بيش نداشت و احمد بر خلاف سنّت سلاطين عثمانى وى را نكشت . ولى به حرمسرا فرستاد . تا اين كه هنگام مرگ ، به علت صغير بودن فرزندان خود ، وى را جانشين خويش خواند و تاج و تخت عثمانى به دو تعلق گرفت . از اين پس ، سنت سلاطين عثمانى كه برادران خود را مىكشتند ، تا دچار منازع نشوند ، تغيير كرد . بدين معنى كه در چنين مواقعى شاهزادهء مورد نظر را به - جاى كشتن در حرم نگه مىداشتند . ولى فرزندانى را كه در مدت اسارت در حرمسرا پيدا كرده بود مىكشتند . مصطفى به مناسبت طول مدت اقامت در حرم و عدم اطلاع از امور سياسى و به سر بردن در وحشت دائمى از مرگ ، اخلاق و رفتارى ديوانه‌وار داشت . تفريح وى اين بود كه براى ماهيهاى درياى به سفر سكهء طلا بريزد يا شمشير به دست به دنبال پيشخدمتان جوان بدود و از ديدن خون آنان لذّت برد يا افراد مردم عادى و اطفال را به ضيافت فرا خواند و بدانان خلعتهاى فاخر دهد و از ديدن تعجب آنان بخندد . به همين جهات ، قزلز آغاسى كه مىترسيد با اين وضع قدرت وى از ميان برود و مادر سلطان همه كاره شود ، به كمك صوفى محمد پاشا قائم مقام ، اقدام به خلع سلطان نموده بار ديگر او را به حرم سرا فرستاد ( اوّل ربيع الاول 1027 ه - 26 فوريه 1618 م . ) شاهزاده عثمان بر جاى وى نشست . دوران سلطنت عثمان از چهار سال و چند ماه تجاوز نكرد و پس از قتل وى در نهم رجب سال 1031 ه ( 30 مه 1622 م . ) بار ديگر مصطفى از حرم درآمده بر تخت سلطنت نشست . هنوز مصطفى بر تخت نشسته بود كه سربازان از مرگ عثمان شروع به اظهار تأسف كردند و دو روز بعد از قتل عثمان ، سپاهيان به در خانهء داود پاشا رفتند و از او توضيح خواستند كه چرا عثمان را به قتل آورده است . داود پاشا اجراى اين