و روى به شهر نهاد . روز يكشنبه بيست و سوم ربيع الاول دليران قزلباش بر شهر بغداد دست يافتند و روز جمعه بيست و هشتم ، در مسجد جامع قديم ، از بناهاى المستنصر خليفهء عباسى ، خطبهء دوازده امام به نام شاه عباس خوانده شد و ايالت عراق عرب به صفى قلى خان حاكم همدان تفويض و « علاوهء الگاء سابق » گرديد .
شاه عباس ، پس از يك توقف يك ماهه در بغداد براى تنظيم و ترتيب امور سياسى و نظامى و ادارى ، روى به نجف نهاد و از يك منزلى شهر پياده به زيارت مرقد مطهر شاه مردان رفت و تا ده روز « در آن سدهء سنيه به مراسم دعا و زيارت اقدام نموده به خدمت جاروب كشى آن روضهء بهشت آسا مشغولى داشت » و تمام سربازان را مأمور نمود تا نهر آبى را كه ، براى بردن آب فراوان به شهر نجف ، شاه اسماعيل احداث كرده و به مرور زمان انباشته شده بود مرمت كرد و آب را تا مسجد كوفه جارى ساخت . آنگاه به زيارت قبر حسين بن على ( ع ) و اولاد و خويشان و اصحاب وى به كربلا شتافت .
چنان كه گذشت ، زمان بيك ناظر بيوتات مأمور جلوگيرى حسن پاشا حاكم موصل شد . وى به آسانى بر تركان پيروز گرديد و حسن پاشا و جمعى كثير از تركان درين گير و دار به قتل رسيدند . متعاقب اين فتح درخشان و سقوط بغداد ديگر شهرهاى عرب مانند موصل و كركوك و شهر زور دچار اختلال و آشوب شدند و سپاهيان شهرها را رها نمودند و شاه عباس ، با استفاده ازين موقعيت ، قرچقاى - خان را مأمور فتح موصل نمود و او قاسم سلطان اينانلوى افشار را به محاصره نشانده خود تا حدود ديار بكر به تاخت و غارت پرداخت و موصل را نيز پس از چندى محاصره به دست آورد . قاسم سلطان لقب خانى و حكومت موصل يافت .
خان احمد خان اردلان نيز به دستور شاه عباس كركوك و شهر زور را متصرّف شد .
شاه عباس ( مجموعه اسناد و مكاتبات تاريخى همراه با يادداشتهاى تفصيلى ) ( فارسى ) — صفحة 133
مساهمون: عبد الحسين نوائى
ص١٣٣