پس در ماه ارديبهشت سنهء 557 خراجى اتفاق كسوفى تمام افتاد در برج ثور بغايت مايل و سهمناك . هوا به مثابهاى تاريك شد كه ستاره پيدا آمد . ديگر سال ، كه 558 خراجى بود ، ملك طغرلشاه در جيرفت رنجور شد و در بيستم فروردين درگذشت . « 1 »
فرزندان طغرلشاه
او را چهار پسر بود : بزرگترين ملك ارسلان از كنيزك ، و كوچكترين تركانشاه هم از كنيزك ، و در ميانه دو پسر از خاتون ركنى كه بنت عمّ « 2 » ملك بود : بزرگترين تورانشاه و كهترين بهرامشاه .
درين مقام ذكر اخلاق و اطوار پسران طغرلشاه به نحوى كه افضل الدين ابو حامد كه معروف است به افضل كرمانى ، و دبير اتابك محمد بن اتابك بوزقش بوده ، و در محفل پسران طغرلشاه رتبت جلوس داشته ، و فضل و فهم او به حدى بود كه وقتى در مجلس اتابك اعظم اتابك سعد بن زنگى او را امتحان كردهاند كه در « عدس » و « ماش » و « نخود » و « برنج » شعرى بديهة گويد ؛ او بىتفكرى تام اين دوبيتى انشا كرده معروض داشت :
هامش
( 1 ) - در سنهء سبع و خمسين [ 557 ] در ارديبهشت كسوف تامى در برج ثور به غايت هايل و سهمناك واقع شد ( جهانآرا ) . البته مقصود سنهء خراجى است . صاحب تاريخ كرمان اين كسوف را در پانصد و شصت و يك ميداند و گويد در سنهء 561 و وقتى كه طغرلشاه در مكران بود كسوفى تمام و هايل در برج ثور واقع گرديد و چون وفات طغرل را بسيارى از تواريخ منجمله منتظم ناصرى و ابن اثير در 565 نوشتهاند ظاهرا صحيحتر است زيرا سال خراجى آن زمان با سال هجرى حدود 7 سال تفاوت داشت . اين سال را حبيب السير و تاريخ گزيده 562 ضبط كردهاند و اگر اين سنه صحيح باشد بايد فوت او در 555 خراجى باشد يعنى قبل از كسوف و اينهم طبق روايات متعدد بعيد مىنمايد .
( 2 ) - عم طغرلشاه ، از ارسلانشاه فرزندان بسيار مانده بود ( هفت يا هشت پسر ) ، پسر بزرگ او كرمانشاه بوده است كه در واقعهء پدر پنهان و سپس بدست محمد شاه كشته شد ، سلجوقشاه كه فرارى بود و دوبار بر سر ملك محمد لشكر كشيد و شكست يافت ، قرا ارسلان كه تسليم ملك محمد شد و بقيهء برادران كه اغلب در زمان محمد شاه بودند ، اما خاتون ركنى دختر تركانشاه عم طغرلشاه بوده است .