سال تمام به عنوان ملك التجار « 1 » ، حكومت را تا پيش از آنكه در سال 1481 به قتل رسد ، براى سلاطين ناتوان يا خردسال بهمنى « 2 » اداره كرد ) . مير جلال ، بهويژه به تجارت الماس و تجارت دريايى علاقه داشت ، در حالى كه شايسته خان ، مثلا هم زمان يك تجارت نمك ، ضمن اينكه بيشتر از همه با بنگال داد و ستد مىكرد ، به وجود آورد . منصبداران نيز مثل دربار براى خود كارخانجاتى براى پارچه ، لباس ، ظروف ، و غيره داشتند . در مورد نقاشان مىتوان اين را واضح دنبال كرد كه چگونه نقاشان درجهء دوم دربارى مغزول شده به وسيلهء جهانگير به استانها نقل مكان كردند و در آنجا به وسيلهء اشراف استخدام شدند و بدين ترتيب آرمانهاى نقاشى مغول را رواج دادند .
با اين وصف به نظر مىرسد كه منصبداران در پرداخت به موقع به هنرمندان و مهمتر از آن سربازانشان زياد وقتشناس نبودهاند . ظاهرا قواعد ثابتى براى پرداختها وجود نداشته است و دغدغهء خاطر از اينكه سربازان مىتوانند فرار كنند ، باعث ابتكار افسران مىشد كه به آنها همواره قول پرداخت به زودى را دهند . با اين وصف عدهء زيادى از اميران بزرگ آثار مفيدى ايجاد كردهاند ، آنها مهمانسراها ، پلها ، آب انبارها ، يا حتى باغها و مساجدى براى رفاه مردم ساختند و تجهيزات پربركت لنگر « 3 » ، آشپزخانهء رايگان ، نه فقط مورد حمايت فرمانروايان ، بلكه برخى از اميران نيز بود .
در كنار اعطاى مناصب كه در واقع همواره يك مضمون فكرى نظامى داشتند - حتى اگر منصبدار فقط در دربار خدمت مىكرد - تشويق اشخاص لايق به گونههاى ديگر هم وجود داشت : فرمانروا مىتوانست به شخص انعامى دهد كه از مبلغى پول يا از درآمدهاى منطقهاى معين تشكيل مىشد .
ولى براى اشخاص غيرنظامى سيورغال « 4 » كه غالبا مدد معاش « 5 » هم ناميده مىشد ، خيلى مهم بود . اين نيز مىتوانست از پول نقد يا مثل بيشتر اوقات از ملك و املاك تشكيل يافته باشد . يك چنين كمكهايى از ماليات معاف بودند ؛ مالكان از عوايد بهرهمند مىشدند ، ولى نيازى به پرداخت ماليات براى محصولات نداشتند . سيورغال ، قاعدتا بخشى از زمين باير را شامل مىشد كه مالك بايد كشت مىكرد . ايمه « 6 » بدين وسيله سطح كشت در ملك بزرگتر مىشده است . مدد معاش به طورى كه مدارك باقىمانده بىشمار نشان مىدهند ، در مرحلهء نخست به اعضاى طبقات مذهبى ، ملاها ، يا واعظان داده مىشد و براى زنان مسلمان اين امدادها بهويژه مهم بودند ؛ اسناد غالبا از بيوههاى عالىرتبههاى مذهبى يا زنان بهويژه متدين معروف ، به عنوان گيرندگان اينچنين صدقاتى نام مىبرند . از يك چنين كمك هزينههايى ، مدارس
هامش
( 1 ) .malikat - tujjar .( 2 ) .Bahmaniden .( 3 ) .Langar .( 4 ) .sayurgal .( 5 ) .madad - imaash .( 6 ) .ayma , ima .