داشت گاهى ناصر الدينشاه در اين گوشه دنج به تنهايى در كنار حوض آن به استراحت پرداخته قليانى مىكشيد .
« تاريخچه ساختماناى ارك سلطنتى تهران و . . . »
( 62 )
- شيخ احمد احسائى -
مؤسس طريقهء شيخيه و از مشاهير علماى شيعه ، پسر زين العابدين ابراهيم در رجب 1166 ق . در الاحساء به دنيا آمد . در آخرين سفر حج خود در بين راه وفات يافت . عقايد و آراء شيخ احمد به وسيله شاگردش سيد كاظم رشتى تقرير و توضيح شد .
« لغتنامه دهخدا و مصاحب ، ج يك »
( 63 )
- آقا ميرزا جواد ( امام جمعه ) -
حاجى ميرزا جواد آقاى مجتهد تبريزى پسر ميرزا احمد تبريزى كه از تلامذه سيد حسن كوه كمرى و محقق ايروانى بوده و در تمام آذربايجان به رياست كليه و مطاعيت عامه ممتاز بوده است . پس از بازگشت از نجف به تبريز به موجب دستخط ناصر الدينشاه در سال 1288 ق . امام جمعه آذربايجان شد . حاجى ميرزا جواد آقا در شعبان 1313 ق . در تبريز وفات يافت .
« تاريخ رجال ايران ، ج يك »
( 64 )
- ميرزا احمد مجتهدى تبريزى -
احمد بن لطفعلى خان بن محمد صادق آذربايجانى از اكابر علماى اماميه اواسط قرن سيزده هجرى ، بعد از اخذ تحصيلات مقدماتى عازم كربلا و در محضر حوزه آقاى سيد على صاحب « رياض سالف الترجمه » بوده . بعد از مراجعت به تبريز رياست علميه به او سپرده شد . در 1265 ق . در تبريز وفات و جنازهاش به نجف اشرف منتقل شد .
« ريحانة الادب ، ج يك »
( 65 )
- ملا محمد مامغانى -
آخوند ملا محمد پسر حسين تبريزى ممقانى ملقب به حجة الاسلام شاگرد رشيد و تلميذ بلافصل شيخ احمد احسائى است . فقيه و محدث و حكيم بوده و در وعظ و خطابه يد طولائى داشته . على الظاهر او نخستين عالمى بوده كه در تبريز در مكتب شيخ احمد احسائى به كرسى استادى نشسته و عقايد استاد خود را به مردم تعليم داده . حجة الاسلام در سال 1269 ق . در تبريز وفات و در محله شتربان ( دوهچى ) تبريز تحت گنبد مزار معروف به مزار سيد ابراهيم در جانب غربى صندوق مزار مزبور مدفون شده . اين كلمات بر روى سنگ قبرش با خط نستعليق به دست سيد اسماعيل نامى منقور است : « هو الباقى . هذا مرقد العالم الامجد العلام حجة الاسلامك محمد بن الحسن التبريزى الممقانى اعلى الله مقامه » .
« ريحانة الادب ، ج 5 »
( 66 )
- جاف -
قبيلهاى بزرگ و معروف از كردهاى جنوبى كردستان عراق و ناحيه سنندج از كردستان ايران . در اوايل قرن 11 ق . در جوانرود متمركز بوده ، اول بار در جنگ بين ايران و عثمانى در زمان سلطان مراد چهارم ذكر آن مىرود . در 1112 ق . رابطهء آنها با رؤساى خاندان اردلان تيره شد و قسمت اعظم قبيله به خاك عثمانى مهاجرت كردند . و در ناحيه مرزى ايران و عثمانى سكنى گزيدند . در طى قريب به يك قرن در روابط سياسى ايران و عثمانى نقش عمدهاى داشتند .
( 67 )
- فسطاط -
شهر قديم مصر بر ساحل شرقى رود نيل ، كنار شهر « بابليون » كه بقاياى آن در محلهاى از قاهره كنونى كه به مصر العتيقه معروف است قرار دارد . فسطاط اولين شهريست كه فاتحين مسلمان در مصر بنا كردند و نخستين مقر حكام عرب در اين كشور بود . معنى فسطاط خيمه است ، ظاهرا وجه تسميه اين شهر آن است كه عمر عاص هنگام محاصره بابليون ، در اين محل خيمه