است .
ستونهاى سمت مشرق صحن مبارك به انضمام نصفهء ستونهايى كه وصل به ديوار است ، سى و نه عدد است كه از عدد هشتاد و دو شروع مىشود كه « ابو الفضل عباسى رضى الله عنه » نوشته شده است .
عدد ستونهاى مسجد مطهر من حيث المجموع دويست و بيست و چهار است .
آنچه كه از استوانه وفود كه علامت « چهار » دارد تا علامت * و تا عدد « سى و پنج » كه ستون بزرگ است و از آن عدد تا ستون كه پهلوى اطاقى است كه بالاى او منارهء بلال است كه علامت تشديد دارد و ستونهاى قطار ضريح مبارك كه طرف شرقى است تا آخر كه علامت « هفت » دارد و سى و پنج ستون است ستونى است كه نصف پايين آن مرمر است .
ستونهايى كه اين علامت را دارد ، بيست و سه ستون است . ستونهاى خيارهدار است . به جهت آنكه فرق باشد ميان مسجد قديم با بنايى كه افزوده شده است از هر دهنه سه چراغ آويختهاند كه با روغن زيتون مىسوزد ، غير از جارها و چهلچراغهاى مسجد مطهر .
فايده
عجب است كه در اين كتاب مستطاب طول و عرض ولاياتى كه ديده شد غالبا به رشتهء عرض كشيده شده است [ ولى ] طول و عرض مدينه منوره و مكه معظمه كه مقصود زيارت اين دو مكان شريف بود فراموش گشته . در خاتمه شرفا لكتاب مذكور مىشود .
مدينهء منوره
مدينه منوره در عرض « كه » بيست و پنج درجه و صفر دقيقه شمالى و در طول « لط نه » سى و نه درجه و پنجاه و پنج دقيقه مشرقى گرينيچ واقع است . در بعضى كتب جغرافيا « لط مه » سى و نه درجه و چهل و پنج دقيقه ضبط كردهاند كه تفاوت آن ده دقيقه است .
مكهء معظمه
مكه معظمه در عرض « كالج » بيست و يك درجه و سى و سه دقيقه شمالى و در طول « م ى » چهل درجه و ده دقيقه شرقى گرينيچ است . در كتابهاى ريج و هيئت استادان پيشين .
عرض مكه را « كام » بيست و يك درجه و چهل دقيقه شمالى و در طول « عزى » هفتاد و هفت درجه و ده دقيقه جزاير خالدات 183 تشخيص دادهاند . چون جزاير خالدات معلوم نيست ، لهذا رصدخانهء گرينيچ بالفعل اتقن از همهء مبادى است كه براى مبدا طول معين شده است و در عرض ، اختلاف ميان استادان قديم و اهل جغرافياى جديد هفت دقيقه است . اين سهل است چون ميل كلى « كج ل » بيست و سه درجه و سى دقيقه است لهذا آفتاب در عرض سال دوبار به سمت الرأس اهالى مكه مىگذرد كه يكى هشتم درجهء جوزا است و يكى بيست و سه درجه