همراهى و مهماندارى و راهنمائى كند ، بنابراين مشاراليه و برادرش نيز - كه مدتى در بغداد از جانب دولت انگليس مأمور و فى الجمله زبان فارسى را نيز مىدانست - همراه بودند .
روز سهشنبه هيجدهم شهر جمادى الاول كه موسم چلّهء زمستان بود ، دو ساعت به ظهر مانده در لندن سوار كالسكهء بخار شده تا هنگام غروب هفتاد و پنج فرسخ راه طى نموده ، در كنار دريا شهرى بود موسوم به بنكار « 1 » به آنجا رسيده ، در مهمانخانه منزل گرديد . در سياحت آن روز چه قدرتها از بنى نوع بشر در آن مسافت ديده شد : اول جميع هفتاد و پنج فرسخ همه متصل بهم آبادانى و محل زراعت ، يك وجب زمين نبود كه با دست تعمير نگرديده باشد .
نمونهاى از املاك زراعتى در انگلستان
جاى تعجب نخواهد بود زيرا كه مملكت انگليس عرضا و طولا زياده از يكصد فرسخ نخواهد بود ، و هرقطعه زمين آن ملك مالكى است كه صاحب كرورها و مليونها است . و در فرنگستان رسم است هركس هرقدر ملك دارد آن ملك خود را به چند زراعت تقسيم مىكند كه هرقسمت مال يك نفر زارع مىشود ، و در هرقسمت خود مالك خانه باغچه بطرح فرنگى محض از آجر و سنگ با كمال تقطيع و پاكيزگى تعمير مىكند ، و يك نفر زارع موافق اين زراعتگاه با خانه و كوچ در آن خانه مىنشاند ، و شب و روز صرف اوقات در آبادى آن ملك خود مىنمايد .
بديهيست ملكى كه در دست چنين مالك بوده و هرسال مبالغى اخراجات صرف تعمير آن بشود بعد از چند سال جميع خاك آن زمين دستخورده و مثل يك خانه باغچه بسيار پاكيزه خواهد بود . و جميع
هامش
( 1 ) -Bangorبندرى است مقابل جزيرهءAnglesey.