و از امتحانات معلمين گذشته صاحبمنصب از اين مدرسه بيرون مىروند ، و خودشان در علم نظام در حكم معلم خواهند بود . هيچكس در علم نظام صاحبمنصب نخواهد بود مگر در اين مدرسه امتحان و صاحبمنصب بشود .
از جمله فوج اين جوانان تربيتشده بود كه كلاه گلابتون دوريراق طلا در سر ، و در سر كلاهها نيز يك دستهگل از پرهاى تمام الوان - كه هيچ دستهگل را رنگينتر از آن نميتوان بست - و قباى آبى گلابتوندوز و شلوار گلى با حمايلهاى چپ و راست و اپاليطهاى درشت قرمز در دوش [ داشتند ] ، و با اسلحهء لطيف و نظيف مسلّح اين فوج مانند يك باغچهء گل متحرك بودند كه بهتر از اين آرايش را تصور محال خواهد بود .
اينها نيز با ترتيب تبردار و طبّال و نىزن و بتركيب فوج خاصه آمدند و با مشق پا از حضور عبور نمودند .
فهكذا پشت سر اينها افواج سايره هركدام با لباسهاى الوان مختلفه ، از جمله چند فوج با لباس عرب بودند - كه عمامهء كوچك مولوى در سر ، و قباهاى مشكى كوتاه تا كمر در بر ، و شلوار ماهوت گلى فراخ در پا ، و مچپيچى در ساق ، و شال سبزى هم در كمر داشتند - با نهايت لطافت و صفا آراسته شده بودند و فى الواقع اگر قشون يك مملكت منحصر به اين وضع و لباس بشود تركيب بهتر از اين نخواهد بود . بارى بعد از نظام پياده ، نظام سواره نيز فوجفوج با ترتيب تبردار و طبال پيشاپيش تيپ سواره پشتسر ايشان با لباسهاى الوان و اسلحه و اسباب يراق و درخشان روان و اسبان هرفوج يكرنگ و يكقد و بيك چاقى بودند و اينها نيز بشكوهى از جلو گذشتند كه نظرها حيران بود . بعد از سوارهنظام
سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 293
مساهمون: حسين بن عبد الله سرابى
ص٢٩٣