دولت علّيه مشتاق و شيفته بود . پيش از رسيدن مأمورين به سرحد و خاك قزّاق دو سه منزل از محل نشيمن خود پيش آمده ، استقبال و از اول خاك قزّاق تا آخر همراهى و مهماندارى مينمود ، و از جانب دولت روس نيز مأموريت مهماندارى داشت ؛ ولى چون مقرب الخاقان محمود خان مصلحتگزار و مأمور مقيم در پطربورغ بود ، حق نداشت كه در ذهاب و اياب در خاك روس از مهمانداران مطالبهء اخراجات بكند .
پذيرائى از سفراى ايران در روسيه
فرض مهماندار اين بود كه در عرض راه منزل منقّحى با آتش و روشنائى حاضر و آماده دارد . اخراجات شام و ناهار و سايره با خود مقرب الخاقان معظماليه بود . ليكن اين ياور از اول خاك قزّاق تا آخر مهماندارى مينمود ، بطريق مهماندارى مهمانداران دولت ايران جميع ما يحتاج را از اكل و شرب و غيره در منزل خود از براى سفارت حاضر داشت ، بدون اينكه چشمداشت تعارفى از كسى داشته باشد ، و در لوازم مهماندارى آنچه لازمهء مهماننوازى بود به عمل ميآورد .
از منزل ياور صبح حركت كرده دو سه ساعت از روز گذشته وارد كنار رودخانه . . . « 1 » كه از رودخانههاى بزرگ و مشهور و متردّدين با قايق عبور مينمودند رسيديم . آب آن رودخانه چنان يخ بسته بود كه جميع چاروادار و قافله از روى يخ عبور مينمودند . از قضا آن روزها آنجا ، باران خارج العاده « 2 » ، دو سه روز على الاتصال آمده يخ معبر رودخانه را شكسته بود . به رسيدن آنجا محتاج شدند كه قايق آورده احمال و اثقال و اسبان را با كالسكهها بگذرانند .
هامش
( 1 ) - نام رودخانه در نسخهء اصل و بدل ذكر نشده است .
( 2 ) - در اصل چنين است و مراد مؤلف باران غيرعادى است .