و فرانسه و انگليس و بعضى از دول عليحدهء يروپ است ، كه وقايعات هركدام در ضمن فصلى مندرج گرديد .
حركت از تهران و توقف در كن
اين است كه توكّلا على اللّه شروع ميگردد ابتدا بر مقدمه :
و آن بدين نهج است كه بتاريخ روز دوشنبه يازدهم شهر ذيقعدة الحرام سنهء يكهزار و دويست و هفتاد و دو هجرى ، جناب ايلچى كبير « 1 » معظماليه هنگام عصر در نياوران شمران از حضور مهر ظهور حضرت اقدس ظل اللهى روحنا فداه مرخصى حاصل نموده منزل اول را قريهء كن نمودند ، و تا روز جمعه نيز به جهت ناتمامى بعضى كارهاى خود و اجزاى سفارت در قريهء مزبوره توقف شد . مقرب الخاقان آقا اسماعيل « 2 » پيشخدمت خاصهء سلام ، از حضور مبارك همايون مأمور باحوالپرسى جناب ايلچى كبير بوده به كن آمد و بعضى از صاحبمنصبان سفارت كبرى نيز همراه مسيو نيكلا مترجم اول سفارت فرانسه « 3 » - كه مامور به مهماندارى سفارت كبرى و در خدمت جناب ايلچى تا فرانسه رفتنى بودند - از شهر آمده ملحق گرديدند .
يوم شنبه 16 شهر مزبور از قريه مذكور حركت نموده بواسطهء ناخوشى وباى قزوين ، از راه على شاه عوض كه مشهور بعلى شهباز است روانه شدند . در قريه مزبور حاج آقا محمد ملك التجار قزوين وارد شده و كاغذى نيز از مقرب الخاقان حسنعلى خان خويى كه وزير قزوين
هامش
( 1 ) - سفير كبير .
( 2 ) - پدر ميرزا رضا خان اقبال السلطنه و ميرزا على نقى خان حكيم الممالك ( فرزانه )
( 3 ) -J . B . Nicolasصاحب دو جلد كتاب لغت فرانسه به فارسى است كه بعدها كنسول فرانسه در تبريز شد .