كار مدرسه شده بود پس از چند ماه مدرسه را به مرحوم ميرزا سيد على خان ( بعدا مسعودى ) تحويل داد و مشار اليه تا زمانى كه مدرسهء رحيميه باقى بود ناظم مدرسه بود . نگارنده تحصيلات ابتدائى را در مدرسهء نامبرده به پايان رساندم .
حكومت سرخس پدرم يكى دو سال بيشتر طول نكشيد و با وجودى كه خالصجات سرخس هم براى مدت پنج سال در اجارهاش بود ، بدون هيچ علت و موجبى ، شايد در اثر تغيير والى ، شاهزاده حاجى مرتضى ميرزا قهرمان متخلص به شكسته كه نتيجهء حسن على ميرزا شجاع السلطنه و عموزادهء صلبى و بطنى پدرم بود مأمور سرخس شد ، و در اثر سختگيرى و اهانت بىموردى كه به پدرم كرد وى چنان مريض شد كه مدتى حافظهاش را به كلى از دست داد و نميتوانست بخواند و بنويسد .
بعد از يك سال معالجه بهبود يافت ليكن ديگر آن مهندس تحصيلكرده و مطلع سابق نبود و حتى نتوانست ديگر كار كند و خانهنشين شد و با همان مستمرى ديوانى و مختصر عوايد مستغلاتى كه داشت امرار معاش مينمود و در غرهء رمضان سال 1306 شمسى برحمت ايزدى پيوست . مزارش در ايوان خواجه - ربيع مىباشد .
وى بسيار باهوش بود و معلومات و سوادش از مهندسهاى امروزى كه در خارج تحصيل كردهاند كمتر نبود . پاكنهاد و وارسته و مانند جدش حسين على ميرزا فرمانفرما بسيار سليم النفس و ميانهرو و قانع بود .
من لم يشكر الخلق لم يشكر الخالق : در سال 1296 شمسى نگارنده در مدرسهء سنلوئى تحصيل مىكردم . پدرم كه در زمان تحصيل در مدرسهء دار الفنون با مرحوم اسفنديارى محتشم السلطنه هممدرسه و دوست بود نامهاى بمرحوم اسفنديارى نوشت و تقاضا كرد مستمرى ديوانى او را كه مطابق معمول تومانى دو ريال و پانصد دينار مىپرداختند تمام و كمال بپردازند . من نامه را در كاخ گلستان شخصا به مرحوم اسفنديارى كه آنوقت وزير ماليه بود رساندم .
سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — صفحة 733
مساهمون: رضا قلى ميرزا نايب الاياله
ص٧٣٣