تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — صفحة 705

مساهمون:

ص٧٠٥
مخالفت كنند . اعليحضرت سلطان از رفتار آنها خشمگين شده و در مدت كوتاهى سى هزار نفر از آنان را معدوم كرد و در نتيجه آرامشى در دستگاه دولت برقرار گرديد . شكل و طرز حكومت مانند فرنگيها است با اين تفاوت كه سلطان مستبدانه حكومت مىكند و قدرت در يد او است . وزراى دولت نيز داراى اختيارات و قدرت زياد هستند و عدهء آنها دوازده نفر است كه امورات دولت را اداره ميكنند هر كدام از آنها محكمه و وزارت‌خانه‌اى در باب عالى دارند و روزانه در آنجا طرز حكومت عثمانى مىنشينند . همين كه راجع‌به موضوعى تصميم اتخاذ كردند آن را براى صحه و تصويب سلطان ميفرستند و او نيز بنوبهء خود تصميم گرفته احكام صادر مينمايد . چنانچه پاسخ سلطان تأخير كند هرقدر هم موضوع مهم باشد قرار و قاعده نيست كه وزراء براى آن موضوع دوباره مراجعه كنند و بايد كاملا به اختيار و ميل شاهنشاه واگذار كنند .

تجزيهء امپراطورى عثمانى

اوضاع سابق مملكت عثمانى در اثر غفلت و سهل‌انگارى خيلى بد بوده است . روسيه چندين قسمت از مستملكات آن را تصاحب كرده « الجزيره » با توابعش را فرانسه تملك نموده « والاشيا » و « ملداويا » مستقل شده و امير علىحده دارند . جزاير يونان و « مره‌آ » « 1 » به كلى مستقل شده و پادشاه تازه‌اى دارند و محمد على پاشا نايب السلطنهء مطلق مصر و شامات و عربستان مىباشد . اينها نتيجهء غفلت و بىكفايتى وزراى دولت عثمانى است . اما حالا در نتيجهء حسن تدبير سلطان حاضر امپراطورى رو به ترقى و تعالى ميرود و اميدواريم خداوند تعالى در انجام مقاصدش او را يارى كند . با وجود اينكه از مستملكات وسيع دولت عثمانى كمى باقى مانده هنوز عايدات ساليانهء دولت 600057 پرس « 2 »
هامش
( 1 ) -Morea. ف . ( 2 ) -Pursesكيسه . ف . و در رموز السياحه هم به كيس تعبير شده .