تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — صفحة 573

مساهمون:

ص٥٧٣
كه پادشاه مثل ساير خلق لباس پوشيده بهرجا ميرود و معاشرت با هر - كسى مىكند همين‌قدر كه لباس شاهى دربر نداشته باشد كسى او را تعظيم نخواهد كرد بطريقهء متعارف با او رفتار ميكنند هرچند كه بشناسند كه او پادشاه است « 1 » تغييرى در رفتار نسبت به او نمىدهند . و سلاطين آن مملكت سواى از نسل سلاطين ديگر زن نمىگيرند و در قانون ايشان از مملكت متصرفهء خود « 2 » زن بر ايشان حرام است چون خود را پدر رعايا مىدانند بدين جهت حرام ميدانند و هم‌چنين به غير از ابناء ملوك دختر باحدى نمىدهند و اين قاعده در تمام ممالك اروپه و فرنگستان متداول و برقرار است . آزادى رسم حريت و آزادى در آن مملكت متداول است و زياده از « 3 » مملكت انگلند و فرانسه اين شيوهء مرضيه را رعايت ميكنند . و بيشتر از هردو جا در ينگىدنيا و مملكت امريكه اين طريق مستحسن و برقرار است و به اين سبب روزبروز مملكت امريكه آباد مىشود و خلايق از اطراف‌واكناف بلاد از حب وطن و آسايش تن گذشته بدان روى آورده اكنون صنعتى و حرفتى در فرنگستان نيست كه اهل آنجا بهتر و خوبتر نتوانند « 4 » اگرچه جميع اهالى آنجا اغلب از مملكت ارپه رفته‌اند
هامش
( 1 ) - اصل و مجلس : هرچند بشناسند كه او پادشاه است . ( 2 ) - اصل و مجلس : خودشان . ( 3 ) - نسخهء اصل و مجلس : در . ( 4 ) - نسخهء اصل و مجلس : كه اصل آنجا كه بهتر و خوبتر نباشد هرچند .