ناچار احمال و اثقال خود را به آشوراده نقل دادند . عامل آشوراده براى آنان انبارى ساخت . پس از شش ماه ايرانيان در كناره گز انبارهاى چوبى ساختند و خواستند به دويست و پنجاه تومان اجاره دهند كسى بدانجا نرفت . و تاكنون به همان حال باقى است . تجارت استراباد منحصر است به چوب گردو و روغن كنجد كه به حاجى ترخان برند و روغن كنجد هر پودى « 69 » به سه منات « 70 » فروخته شود .
متاع روسيه در انجا آهن ، ظروف مسين ، چينى روسى ، قليان ، ديك - چدنى و غيره . در هر سالى ده هزار تومان فروخته شود . ولى در ايران چندان مرغوب نى . چه ، انگليسيان موافق سليقه و طبايع ايرانيان ساخته و ارزانتر دهند .
امضاى تذكرههاى روسيه در مشهدسر و بارفروش است . و چندان دشوار نيست . تجارت تجار بادكوبه و روسيه به دستيارى ايرانيان است ، چه از راه شاهرود براى كمى آذوقه نمىتوانند رفت و ناچارند با ايرانيان بسازند و دادوستد با تجار ايران نمايند . بزرگترين تجارتها [ با ] كمپانىهاى روسى است « 71 » . آنچه به كنار گز براى تجارت آورده شود : پنبه ، روناس ، سبزى ، مويز ، طايفى ، قيسى ، آلو بخارا ، مغز بادام ، كاغذ بادام ، خرما ، پسته دامغان .
آنچه از تراكمه و ديگران خريده شود :
گندم ، پوست روباه و دله « 72 » ، پوست شغال و شنك .
هامش
( 69 ) - پوت يا پوط (tup) واحد پول قديم روسيه است . برابر 40 فونت و معادل 38 ر 16 كيلوگرم
دايرة المعارف فارسى مصاحب
( 70 ) - پول رايج روسيه برابر صد كپك
فرهنگ معين
( 71 ) - براى اطلاع از وضع تجارت شاهرود با روسيه رجوع شود به سفرنامه تركستان و ايران به كوشش محمد گلبن ، انتشارات سحر از صفحه 227 به بعد
( 72 ) - دله . . . پستاندارى است از راسته گوشتخواران جزو تيره سموريان به قامت گربه داراى پاهاى كوتاه و دم دراز و پوست نرم و به رنگ زرد يا قهوهاى . . .
پوست دله را آستر جامه و دستكش سازند . . .
فرهنگ معين