آنها از جان خود بيزار مىگشت . محض دعاگويى وجود مبارك اعليحضرت شاهنشاهى روحى فداه چهار روز در اينجا اتراق كرد كه به دقت تمام به عرض عارضين رسيدگى نمايد ، شايد قرارى داده نوعى آنها را آسوده سازد كه در نزد خدا و سايهى خدا روسياهى حاصل نشده باشد . و بالفعل چادر و صحرا پر از عرضهچى است كه فقره به فقره رسيدگى مىنمايد و همه را كتابچه مىنويسد ، كه بعد از ختم عمل در روزنامه نوشته شود ، كه از نظر اولياى دولت بگذرد كه از وضع رعيت آگاهى حاصل فرمايند .
شكايات مردم از تعديات سابق
در اين دو روزه توقف جيرفت به واسطهى اين عارضين متصل مشغول رسيدگى به امورات آنها بوده . جميع عرايض آنها سه نمره بود ، يكى ادعاى بر يكديگر ، از ملك و مال و حشم و تنخواه بىحساب ، آنچه از مدعيان حاضر بودند شرعا و عرفا « 1 » و يا به طريق مصالحه كه دعواى كهنهى ده پانزده ساله بود تا امسال قطع و فصل گرديد ، و مختصرى از عرايض آنها كه مدعيان حاضر نشده بودند محصل گذاشته و معين گرديد . التزام از مباشرين گرفته شد كه ده روزه به صواب ديد محصل تمام كرده صورت پا به مهر روانه دارند .
فقرهى ديگر زيادتى و تعديات دو سه ساله و پارسال بود ، كه اين بنده عجز از اين فقره داشت كه نه قرارى مىتوانست بدهد و نه جواب داشت بگويد ، بالاخره او را هم جواب داده كه عمل گذشته است ربطى
هامش
( 1 ) . حاكم هرايالت از طرف شاه نمايندهى قانون عرف بود . اگر دعواى كوچكى بود يكى از كدخدايان يا مباشرين به آن رسيدگى مىكردند ، دعواهاى مهمتر را ضابط محل حل و فصل مىكرد . دعواهاى بسيار مهم چه از لحاظ مبلغ و يا شأن مدعيان به حاكم رجوع مىشد و او مىتوانست هرنوع حكمى بدهد به استثناى حكم قتل كه مختص شخص پادشاه و يا يكى از شاهزادگان بود .