منظور از ولايت دولتيار كه شاه عباس اول آزاد ساخت ، همين مناطق است « 1 » .
ص 93 ، ص 17 : به نوشتهء عالم آراى عباسى پل سالار در چهار فرسخى هرات قرار داشته است « 2 » و اكنون نام روستايى در غرب مركز شهرستان انجيل از توابع ولايت هرات است « 3 » .
ص 93 ، ص 25 : ابيورد شهرى از خراسان بزرگ بوده و بين نسا و مرو قرار داشته است .
هم اكنون خرابههاى بارو و خندق آن در كنار جادهء عشق آباد به مرو در كشور جمهورى تركمنستان باقى است . ابيورد تا مرو دوازده مرحله راه فاصله داشته است . « 4 »
ص 93 ، س 25 : نام قبلى درون يازر بوده است و هم اكنون در غرب تركمنستان نزديك ايستگاه باخاردن در نيمه راه عشق آباد به قزل آروات قرار دارد .
ص 99 ، س 8 : مؤلف عالم آراى عباسى خواجه قاسم جد محمد محسن نويسندهء زبدة التواريخ را اين گونه معرفى مىكند :
« خواجه قاسم نطنزى كه از اعيان و اهالى آن ولايت بود در قانون حساب دانى و علم سياق ماهر و زياده از ديگران محل و منظور انظار تربيت و شفقت پادشاهانه بود . هميشه در مجلس بهشت آئين به عرض حاجات خلايق و كلمة الخيرى كه باعث ترفيه حال مسلمانان و موجب تحصيل دعاى خير خواهى بود درجهء قبول مىيافت » « 5 » .
ص 102 ، س 15 : دلاواله جهانگرد ايتاليايى كه در زمان شاه عباس اول از نزديك فرح آباد را ديده است آن را چنين توصيف مىكند :
« در اينجا يعنى نقطهاى كه ايالت مازندران به درياى خزر منتهى مىشود شاه عباس از چندى پيش در جلگهء پهناورى دستور بناى شهر فرح آباد را داده است كه با ساحل دريا دو ميل فاصله دارد . . . خيابانهاى فرح آباد تماما پهن و طويل هستند و در دو طرف آنها خانههاى متعدد قرار دارد . . . ساختمان حصارهاى خارجى شهر تاكنون شروع نشده . . . » « 6 »
رضا قلى خان هدايت فاصلهء فرح آباد تا سارى را چهار فرسخ ذكر كرده است . « 7 »
ص 102 ، س 18 : اعتماد السلطنه دربارهء شهر اشرف مىنويسد : « از شهرهاى معروف
هامش
( 1 ) - امير شرف خان بدليسى ، شرفنامه ، ص 427 - 425 .
( 2 ) - اسكندر بيگ تركمان ، عالم آراى عباسى ، ج اول ، ص 570 .
( 3 ) - اتلس ، قريههاى افغانستان ، ص 1070 .
( 4 ) - احمد رنجبر ، خراسان بزرگ ، ص 23 - 22 .
( 5 ) - اسكندر بيگ تركمان ، عالم آراى عباسى ، ج اول ، ص 162 .
( 6 ) - دلاواله ، پيترو : سفرنامهء پيترو دلاواله ، ترجمهء شعاع الدين شفا ، علمى و فرهنگى ، 1370 خورشيدى ، چاپ دوم ، ص 169 ، 175 و 177 .
( 7 ) - روضة الصفا ، ج 8 ، ص 409 .