8 نواب غفران مآب صاحبقرانى و غيره [ شاه عباس ثانى ]
نواب غفران مآب صاحبقرانى شاه عباس ثانى خلف الصدق رضوان مكان شاه صفى ، [ كه ] ايام رفاه و امنيت ايران همان ايام [ او ] بوده در سنهء 1052 « 1 » ق / 1642 م جلوس فرموده و در سنهء 1077 ق / 1666 م در دامغان در وقتى كه ارادهء تسخير هندوستان نموده بود ، در قريهء مايان در حوالى دامغان « 2 » صاحب آزار شده ، چون حركت از آنجا مقدور نشده بود داعى حق را لبيك اجابت گفتند . تاج و تخت را وداع كرده آن حضرت را به دارالمؤمنين قم بردند و در مزار پادشاهان صفويه دفن كردند . و چون تاريخ مضبوطى از احوال آن حضرت به دست نيامده كه توان مجملى از احوال آن حضرت بيان واقع در مقام تقرير به طى تحرير درآورد ، لهذا به همين قدر كه تحقيق شده اكتفا نموده مجملى از جرأت و جلادت و قوت آن حضرت مشهور و در السنه و افواه مذكور و كمترين خود از بعضى آقايان خواجهسرا كه در آن ايام بودهاند و خود در آن مجلس حاضر بودهاند شنيدهام كه در وقتى كه تربيت خان ايلچى هندوستان از جانب اورنگ زيب پادشاه هندوستان آمده بود ، در روز مجلس كه ايلچى را طلبيده بودند ، شيرى را در حضور ايلچى آورده قلادهء آن را برداشته رو به نواب صاحبقران آمده ، چون نزديك رسيده آن حضرت خود « 3 » گردن شير را گرفته پيش كشيده به يكدست گردن شير را داشته ، به دست ديگر مشتى بر سر شير زده كه مغزش از دماغش بيرون آمده « 4 » . تربيت خان ايلچى از صولت و صداى شير بر خود لرزيده احوالش بسيار ناخوش شده به حدى كه خود را ملوّث كرده در وقت بيرون رفتن از مجلس به دوش گرفته بردهاند . و چون مذكور مىشده است كه ايلچى مزبور از جانب اورنگ زيب مأمور است
هامش
( 1 ) - ملى : 1053
( 2 ) - دو ملى : دامقان
( 3 ) - آ : خود افتاده است
( 4 ) - آ : آمده افتاده است